فهم کشاورزان از گذشته خوداتکا و پایدار با تأکید بر تغییرات آب و هوا (مورد مطالعه: ‌روستاهای استان اصفهان)

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه اصفهان

2 دانشجوی دکتری جامعه شناسی مسائل اجتماعی ایران، دانشگاه اصفهان

3 دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه مازندران

4 استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور

doi
10.22059/jrd.2022.344513.668734
چکیده

توسعه­ پایدار پیوندی ناگسستنی با محیط زیست دارد. یکی از الزامات توسعه­ی پایدار، حفاظت از محیط زیست و منابع طبیعی به ­عنوان میراث جمعی بشریت است؛ به­ گونه­ای که علاوه بر پاسخگویی به نیازهای نسل حاضر، ظرفیت پاسخگویی به نیازهای نسل آینده را نیز داشته باشد. تغییرات آب و هوا، یکی از مهم ­ترین مسائل محیط زیستی در سراسر جهان است. این تغییرات پیامدهای منفی بسیاری برای پایداری روستایی دارد. در این راستا، واکاوی تجربه و فهم کشاورزان از پایداری روستایی در بستر تغییرات آب و هوا جهت اتخاذ سیاست­ های محیط­زیستی سازگار با محیط ضروری است. هدف پژوهش حاضر، واکاوی فهم کشاورزان از پایداری روستایی با توجه به وضعیت گذشته­ی آب و هوایی است. برای رسیدن به این هدف، روستاهای مناطق مختلف جنوب، شمال، غرب و شرق استان اصفهان به­عنوان مورد مطالعه انتخاب شدند. در این پژوهش از روش نظریه­ی زمینه­ سیستماتیک اشتراوس و کوربین استفاده شده است. همچنین برای جمع­آوری داده­ها از تکنیک مصاحبه­ی نیمه­ساختاریافته، استفاده شده است. تمامی مصاحبه­ها تبدیل به متن شدند و مورد تحلیل و کدگذاری در سه مرحله­ی باز، محوری و گزینشی، قرار گرفتند. در نتیجه، ۲۹ مفهوم و ۷ مقوله محوری به­دست آمد تا مدل پارادایمی گذشته خوداتکا و پایدار، ترسیم شود. از دید کشاورزان، تقویم منظم کشاورزی همراه با بستر مناسب جغرافیایی و عامل مداخله ­گر تور ایمنی، منجر به نوعی گذشته­ خوداتکا و پایدار شده است. همچنین راهبرد کشاورزان، کشاورزی بوم­ سازگار بوده که پیامد خودکفایی معیشتی را شکل داده است. توجه به تغییرات آب و هوا در سیاست­گذاری­­های توسعه روستایی، تقویت تور ایمنی و ایجاد طرح ­های اشتغال­زایی با کمک کشاورزان می­ تواند به توسعه­ پایدار روستا کمک کند.