بررسی عوامل انسانی مؤثر بر بیابانزایی در روستاهای منطقه خشک (مطالعه موردی: منطقه مرتاضیه، استان یزد)
نویسندگان
1 دانشیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه یزد،
2 دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه تربیت مدرس
doi
چکیده
اولین قدم در اجرای فعالیت بیابانزدایی و ممانعت از گسترش بیابان شناخت عوامل تأثیرگذار بر این امر است. بیابانزایی پدیدهای است که از عوامل متعددی اعم از طبیعی، اجتماعی، اقتصادی تأثیر میگیرد و متقابلاً بر این موارد تأثیر میگذارد که در پژوهش حاضر به شناخت عوامل انسانی (اجتماعی، اقتصادی) مؤثر بر بیابانزایی در دشت مرتاضیه (9/126 کیلومتر مربع) واقع در استان یزد، شهرستان تفت پرداخته شده است. جامعه آماری این مطالعه شامل کلیه ساکنین آبادیهای بهرهبردار از این دشت (شامل 1217 نفر ساکن در 4 آبادی کهدوئیه، دیزران، شریف آباد اردان و اردان) میباشد که از این تعداد 100 نفر نمونه براساس آزمون کرونباخ آلفا و با استفاده از روش نمونهگیری طبقهای تناسبی انتخاب گردید. به منظور جمعآوری اطلاعات مورد نیاز پرسشنامهای با 22 سؤال در زمینه عوامل انسانی تأثیرگذار بر بیابانزایی تدوین شد که پس از تکمیل، نتایج آن در نرم افزار SPSS تجریه و تحلیل شد. با استفاده از روش تحلیل عاملی 22 عامل مورد بررسی، در 7 عامل اصلی خلاصه گردید که در مجموع این 7 عامل 3/76 درصد واریانس مربوط به متغیرهای انسانی مؤثر بر بیابانزایی در دشت مرتاضیه را تبیین نموده و عبارتند از: مدیریت منابع طبیعی، تأمین سوخت، کاهش رونق کشاورزی، توسعه شهری، روشهای آبیاری و آبرسانی ، سطح دانش فنی و مهارت کشاورزان.