مطالعه رابطه نگرش زیستمحیطی و مصرف پایدار در میان شهروندان اصفهانی
نویسندگان
1 استاد جامعهشناسی، بخش جامعهشناسی و برنامهریزی اجتماعی، دانشگاه شیراز
2 دانشجوی دکتری جامعهشناسی، بخش جامعهشناسی و برنامهریزی اجتماعی، دانشگاه شیراز
3 استادیار جامعهشناسی، بخش جامعهشناسی و برنامهریزی اجتماعی، دانشگاه شیراز
4 استادیار جامعهشناسی، بخش جامعهشناسی و برنامهریزی اجتماعی، دانشگاه شیراز
doi
10.22059/jrd.2022.343525.668730چکیده
هدف این پژوهش، بررسی رابطه نگرش زیستمحیطی و مصرف پایدار است. بدینمنظور با استفاده از روش نمونهگیری تصادفی خوشهای چندمرحلهای، پیمایشی در بین 981 نفر از ساکنان 18 ساله و بالاتر شهر اصفهان انجام شده است. برای سنجش نگرش زیستمحیطی از مقیاس پارادایم جدید زیستمحیطی (NEP) و برای سنجش مصرف پایدار از ده گویه استفاده شده است. دادهها با استفاده از نرمافزارهایSPSS وAMOS مورد تحلیل قرار گرفتهاند. نتایج نشاندهنده اعتبار مقیاس پاردایم جدید زیستمحیطی در ارزیابی نگرش زیستمحیطی بزرگسالان شهر اصفهان است. یافتهها نشان داده که همبستگی معناداری به میزان 295/0 بین نگرش زیستمحیطی و مصرف پایدار وجود دارد. هرچه نگرش زیستمحیطی افراد بهتر باشد کنشهای از لحاظ زیستمحیطی مناسبتری انجام میدهند. همچنین افراد با سطح تحصیلات دانشگاهی نسبت به افراد با تحصیلات دیپلم و پایینتر کنشهای مصرفی پایدارتری دارند و زنان کنشهای مصرفی پایدارتری نسبت به مردان انجام میدهند. افرادی که مالک منزل شخصی هستند، نسبت به مستأجران کنشهای مصرفی پایدارتری دارند. نتایج رگرسیون خطی چندمتغیره نشان داده که متغیر نگرش زیستمحیطی بیشترین تأثیر را بر مصرف پایدار دارد و پس از آن بهترتیب متغیرهای وضعیت تصرف مسکن، جنسیت و تحصیلات بیشترین تأثیر را بر مصرف پایدار دارند. ضریب تعیین تعدیلشده این متغیرها 102/0 است و این متغیرها درمجموع، 2/10 درصد از واریانس متغیر مصرف پایدار را تبیین میکنند. آلودگی هوا و خشکسالی و کمبود آب از مهمترین مشکلات زیستمحیطی شهر اصفهان هستند. اهمیت کنشهای مصرفی پایدار افراد در حفاظت از محیطزیست و نقش نگرشهای زیستمحیطی آنها در این کنشها، بیانگر نیاز به انجام مطالعات بیشتر در این زمینه است. آگاه ساختن افراد نسبت به مشکلات زیستمحیطی و نقش آنها در حفاظت از محیطزیست، تغییر نگرش آنها نسبت به محیطزیست و ترغیب آنها به انجام کنشهای (مصرفی) پایدار، و همچنین ایجاد بسترهای مناسب برای کنشهای (مصرفی) پایدار، نیازمند سرمایهگذاری و سیاستگذاری بیشتر در این حوزه است.