نقش بازارچه‌های محلی در معیشت پایدار خانوارهای روستایی مطالعه موردی: روستاهای شهرستان گرگان

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی دانشگاه گلستان

2 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی دانشگاه گلستان

3 گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه گلستان

doi
10.22059/jrd.2022.344676.668735
چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی نقش بازارچه‌ های محلی در معیشت پایدار خانوارهای روستایی شهرستان گرگان می‌ باشد. نوع تحقیق کاربردی بوده و برای جمع‌آوری داده‌ ها از شیوه میدانی استفاده شده است. بر این اساس سوال‌ های متعددی در قالب پرسشنامه‌ای محقق ساخته بر اساس طیف لیکرت پنج گزینه‌ای طراحی گردید. جامعه آماری تحقیق همه 12 روستای دارای بازارچه محلی روستایی شهرستان گرگان که دارای 7308 خانوار می‌ باشد و حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران تعداد 367 پرسشنامه به صورت تصادفی ساده انتخاب و با استفاده از آزمون‌ های آماری فریدمن، کای اسکوئر و ویلکاکسون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند و برای تهیه نقشه از نرم‌ افزار ArcGIS بهره گرفته شد. روایی پرسشنامه‌ ها بر اساس نظر اساتید و پایایی آن با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ تایید گردید. نتایج تحقیق نشان می‌دهد فعالیت بازارچه‌های محلی روستایی در بهبود معیشت پایدار خانوارهای روستایی تاثیر فراوانی داشته و علاوه بر ایجاد درآمد، تنوع اشتغال روستایی، کاهش هزینه‌ها، باعث ایجاد اشتغال برای بسیاری از زنان روستایی در این بازارها شده است و به علت نزدیکی بازارچه‌ها به محل سکونت روستاییان، در عرضه محصولات روستایی به این بازارچه‌ها مثمرثمر بوده و زمینه ماندگاری بسیاری از اهالی روستایی را در فضاهای روستایی فراهم نموده است. همچنین فعالیت این بازارچه‌ها در بهبود شبکه راه‌های روستایی و دسترسی‌ها تاثیر فراوان برجای نهاده است. بر این اساس می‌توان بیان نمود که بهبود سرمایه‌های معیشتی خانوارهای روستایی با فعالیت بازارچه‌های روستایی رابطه معناداری داشته و می‌توان فعالیت بازارچه‌های روستایی را به عنوان یکی از راهکارهای توسعه پایدار روستایی تلقی نمود.