ارائه مدل علی برای پیش‌بینی پیشرفت تحصیلی بر اساس متغیرهای حل مسأله و جرأت‌ورزی دانش‌آموزان با واسطه‌گری تاب‌آوری تحصیلی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی درسی،‌ گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز،‌ تبریز، ایران.

2 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی درسی،‌ گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی،‌ تهران، ایران.

3 دانشیار برنامه ریزی درسی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی،‌ تهران،‌ ایران

doi
10.22084/j.psychogy.2020.20428.2055
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل علی برای پیش‌بینی پیشرفت تحصیلی براساس متغیرهای حل مسأله و جرأت‌ورزی دانش‌آموزان با واسطه‌گری تاب‌آوری تحصیلی انجام شد. روش: روش این پژوهش توصیفی همبستگی و از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه‌ی آماری شامل کلیه‌ی دانش‌آموزان پسر دوره دوم متوسطه شهر کرج در سال تحصیلی 98-97 بود. شرکت‌کنندگان پژوهش شامل 380 دانش‌آموز بود که به شیوه‌ی نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. برای اندازه‌گیری متغیرهای پژوهش، پرسشنامه‌های تاب‌آوری تحصیلی، جرأت‌ورزی و حل مسأله به کار گرفته شد. برای تجزیه تحلیل داده‌ها از آزمونه‌ای آماری همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر جهت بررسی روابط علّی بین متغیرها استفاده شد. یافته‌ها: مطابق با یافته‌های پژوهش، مهارت حل مسأله اثر مستقیم بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان دارد (66/0β= ، 01/0≥P). اثر غیرمستقیم مهارت حل مسأله از طریق تاب‌آوری تحصیلی بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان معنادار است (25/0β= ، 05/0≥P). تأثیر مستقیم جرأت‌ورزی بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان در این پژوهش تأیید شد (56/0β= ، 01/0≥P). تأثیر غیرمستقیم جرأت‌ورزی بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان از طریق تاب‌آوری تحصیلی در این پژوهش تأیید شد (26β= 0/، 05/0≥P). تاب‌آوری تحصیلی اثر مستقیم بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان دارد (55/0β= ، 01/0≥P). نتایج مدل معادلات ساختاری با استفاده از نرم‌افزار AMOS نشان داد که مدل پژوهش از برازش خوبی برخوردار است. در کل، نتایج این پژوهش شواهدی را برای نقش واسطه‌ای تاب‌آوری تحصیلی در رابطه بین حل مسأله و جرأت‌ورزی با پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان فراهم آورد. نتیجه‌گیری: آموزش مهارت‌های حل مسأله و جرأت‌ورزی می‌تواند تاب‌آوری تحصیلی و به‌دنبال آن پیشرفت تحصیلی را افزایش دهد.