فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف این پژوهش بررسی ساخت‌یابیِ سکونتگاه‌های غیررسمی تحت تاثیر قوانینِ مالکیت زمین است. پس ازانقلاب قوانینی وضع شد که هم موجبات مصادره و سلب مالکیت برخی از اراضی شهری را فراهم آورد و هم با ایجاد ابهام وضعیت مالکیت اراضی موات و وقفی به گسترش بازار غیررسمی زمین و مسکن دامن زد. با شروع جنگ و ضرورت اسکان آوارگان و تغییر قوانین مالکیت زمین و مسکن تحت تاثیر گفتمان حمایت از محرومان پس از انقلاب این بازار بیشتر رشد کرد. در دهه‌های بعد با تغییر سیاست‌های اقتصادی و حذف کم درآمدها از نظام برنامه ریزی شهری و عدم دسترسی گروه های کم درآمد به مالکیت زمین ساخت‌یابی این بازار تشدید شده  به نحوی که تا سال 1395 حدود 11میلیون نفر از کم‌درآمدهای شهری در 62 هزار هکتار زمین اسکان یافتند. روش این تحقیق تاریخی -تطبیقی و طرحریزی تجربی آن  اسنادی است. به این منظور نسیم‌شهر(اکبرآباد)، شهرقدس و محله خاک سفید (گلشن)  با توجه به وجوه مشترک مالکیت زمین و مسکن درآنها با یکدیگر مقایسه شدند. یافته‌ها نشان دادند این سکونتگاه‌ها تحت تاثیر تقاضای کم‌درآمدها برای تامین زمین و مسکن و از سوی دیگر ابهام برخی از قوانین مالکیت شکل گرفته‌اند و از مزایای اقتصادی – اجتماعی بازار غیررسمی بهره‌مند می‌شوند. به رغم این تحولات، با تبدیل شدن این سکونتگاه‌ها به بازار رسمی ساکنان آنها به تدریج «بخت‌های زندگی در بازار» خود را از دست می‌دهند و قوانین جدید مالکیت زمین و مسکن مانع از بهسازی و نوسازی اسکان غیررسمی به نفع گروه‌های کم‌درآمد می‌شود.