بررسی پالئوکلیمای حوضه آبخیز جاجرود به کمک شواهد یخچالی
نویسندگان
1 استادیار مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی، اصفهان،
doi
چکیده
اقلیم با تغییرات تناوبی خود طی دوره کواترنر، منشا تحولات بسیاری در فرمهای اراضی و شکلگیری تمدنهای بشری بوده است؛ لذا در این مطالعه در صدد ترسیم شرایط اقلیمی حاکم بر حوضه جاجرود در کواترنر پایانی با بهرهگیری از شواهد ژئومورفیک هستیم. بدین منظور آثار و شواهد یخچالی بجا مانده از دورههای یخچالی در ارتفاعات حوضه جاجرود، به کمک نقشههای توپوگرافی، تصاویر ماهوارهای و بازدیدهای میدانی ردیابی گردید. این شواهد به صورت 440 سیرک در ارتفاعات شمالی حوضه، با حداقل ارتفاع 2500 متر و حداکثر 4300 متر شناسایی شد. به کمک روش رایت و موقعیت ارتفاعی سیرکها، خط برف 3000 متر برای حوضه تعیین گردید. نقشههای همدما و همباران حوضه در شرایط کنونی و در کواترنر پایانی، به کمک آمار ایستگاههای سینوپتیک، رابطه سنجی بین دما، بارش، ارتفاع و همچنین با در نظر گرفتن ارتفاع خط برف، ترسیم گردید. نتایج حاکی از افزایش 4/4 درجهای دما و کاهش 5/151 میلیمتری بارش حال حاضر نسبت به گذشته است. وجود پادگانههای رودخانهای رودخانههای جاجرود و کرج، مخروط افکنههای گسترده در دامنههای جنوبی البرز، وجود آثار دریاچهها و چالههای بجا مانده از گذشته و موقعیت تمدنها و کانونهای مدنی شکل گرفته در حوضه موید این تغییرات اقلیمی هستند.