رابطه دیانت و عقلانیت در نظام فکری شهید مطهری و تاثیر آن بر گفتمان انقلاب اسلامی
نویسندگان
1 استادیار ، گروه معارف اسلامی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
چکیده
از دیرباز یکی از مهمترین سوالهای بشری این بوده است که حجیّت معرفت شناختی با عقل است یا دین؛ به عبارت دیگر، کدام منبع – عقل آدمی یا وحی آسمانی – می تواند پاسخگویی پرسشهای بنیادین بشری باشد و به نیازهای معرفتیاش پاسخ بگوید. در همین راستا، پرسش اصلی این مقاله به رابطۀ دیانت و عقلانیت در نظام فکری شهید مطهری پرداخته و تاثیر آن بر انقلاب اسلامی را محل تأمل و بررسی قرار داده است. فرضیۀ مقاله این بوده است که شهید مطهری به عنوان یکی از روشنفکران حوزوی معاصر تأملات فلسفی درباب نسبت دیانت و عقلانیت داشتهاند و در این باب در آثار مختلفشان تفکراتی را ارائه کردهاند و از آنجایی که ایشان در فرآیند تکوین انقلاب اسلامی نیز نقش موثری داشتهاند، لذا این جنبه از تفکر ایشان قطعاً بر شکلگیری گفتمان انقلاب اسلامی موثر بوده است. این پژوهش با بررسی آن تفکرات و این تاثیرات، به این نتیجه رسیده است که استاد مطهری در قرائت و تفسیر خودش از دین رویکردی کاملاً عقلانی داشته است و همین قرائتِ عقلانی دین را در خوانش خودش از اسلامِ سیاسی نیز دخیل کرده است. رویکرد مقاله توضیحی-تفسیری و روش جمع آوری دادهها اسنادی و کتابخانهای بوده است.