مسئله تحزب در فقه سیاسی در ایران معاصر

نویسندگان

1 استاد گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران،تهران،ایران

2 استادیار گروه علوم سیاسی، واحد خرم آباد ، دانشگاه آزاد اسلامی ، خرم آباد، ایران.

3 دانشجوی دکتری گروه علوم سیاسی/واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران

doi
چکیده

انقلاب اسلامی ایران بر خلاف روند جاری مدرنیته در غرب و ابعاد جهانی آن نه با شعار تفکیک دین و سیاست، بلکه اتفاقاً، با داعیه همراهی و همکاری این دو به پیروزی رسید. لذا یکی از مباحث عمده در ایران پساانقلابی توانایی‌ها و ظرفیت­های فقه برای ادارۀ امور عمومی است. در همین راستا، سئوال اصلی این مقاله در مورد نسبت فقه و حزب سیاسی در ایران معاصر طرح شده است. فرضیه تحقیق بر آن بوده که فقه سیاسی در ادامه مواجهه با دولت مدرن ظرفیت گسترده‌ای برای جذب و ادارۀ نهادهای مدرن، از جمله حزب، را دارا است. نتایج این پژوهش نشان داده است که نه تنها تحزب و حکمرانی حزبی فی نفسه تضاد و تعارضی با مبانی فقه سیاسی ندارند، بلکه الگوهایی در متون فقهی وجود دارد که ظرفیت­های قابل توجهی برای کاربرد در کنشگری سیاسی حزبی دارند. رویکرد تحقیق توصیفی-تحلیلی و شیوۀ گردآوری داده‌ها کتابخانه‌ای و اسنادی بوده است.