ژئوپلیتیک و موازنه قدرت در دریای خزر
نویسندگان
1 دکتری روابط بینالملل، دانشگاه تهران
2 استادیار گروه روابط بینالملل، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jcep.2016.58578چکیده
منطقۀ دریای خزر بهدلیل مجاورت دو قدرت دائمی روسیه و ایران و ظهور جمهوریهای نواستقلال، یکی از پویاترین نقاط جهان است. همچنین پیوستگی منافع سایر بازیگران از جمله ایالات متحدۀ آمریکا و اتحادیۀ اروپا با این کشورهای ساحلی بر این پیچیدگی و پویایی افزوده است. در این زمینه، وجود ذخایر انرژی منطقه و توجه به منطقه بهعنوان راهروی تجارت و حملونقل، پیامدهایی را برای کشورهای منطقه و بازیگران فرامنطقهای در زمینۀ استقلال، ثبات و امنیت بهدنبال داشته است. این نوشتار به پویاییهای کنونی کشورهای ساحلی دریای خزر در مسائلی مانند انرژی، اختلافهای نظامی و کشف توازن ژئوپلیتیک قدرت در منطقه پرداخته است و فرصتها و تهدیدهای شایان توجه این مؤلفهها را با توجه به موقعیت راهبردی این منطقه، آرایش منابع و رقابت بازیگران ارزیابی می کند. بنابراین، پرسش نوشتار آن است که مؤلفههای پویای سیاسی، اقتصادی و نظامی بازیگران منطقهای و فرامنطقهای چه تأثیری بر موازنۀ قدرت در خزر داشته است؟ در پاسخ به این پرسش، فرضیۀ نوشتار آن است که رقابت بین کشورهای حوزۀ خزر در مسائل راهبردی و انرژی سبب صفبندی سیاسی بین آنها و موازنۀ قدرت در خزر شده است.