فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کشورها به عنوان واحدهای نظم سیاسی بین‌المللی نه تنها دارای حقوق و تکالیف هستند، بلکه می‌توانند همچون اشخاص حقیقی و حقوقی هدف تجاوز به حقوقشان قرار گیرند و به نوعی بزه‌دیده شوند. یکی از جرایمی که از دیرباز علیه کشورها رخ داده، دزدی دریایی است. این پژوهش، با تمرکز بر تفاوت رویکرد ایران و غرب در مواجهه با دزدی دریایی، به بررسی علل این تفاوت راهبردی پرداخته است. فرضیه پژوهش بر این مبنا استوار است که رویکرد ایران، برخلاف غرب، بر مبنای سیاست خارجی ضدسلطه شکل گرفته است. در حالی که غرب با تکیه بر ایدئولوژی نئولیبرالیستی، امنیت دریایی را کالایی‌سازی کرده و از آن به عنوان ابزاری برای تحکیم هژمونی خود بهره می‌برد، ایران تلاش کرده است با اتخاذ رهیافتی مستقل، از وابستگی به نظام بین‌المللی مسلط اجتناب کند و الگوی بازدارنده‌ای را در برخورد با دزدی دریایی تدوین نماید. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ایران با دو نوع دزدی دریایی مواجه است: دزدی دریایی شخصی، که به صورت سنتی توسط گروه­های مسلح در آبهای بین‌المللی انجام می‌شود، و دزدی دریایی دولتی، که در قالب تحریم‌ها و توقیف کشتی‌ها به دلایل سیاسی و اقتصادی اجرا می‌شود و مشروعیت حقوقی ظاهری یافته است. ایران در برابر دزدی دریایی شخصی، از سازوکارهای متعارف دفاعی و امنیتی استفاده کرده و در برابر دزدی دریایی دولتی، الگوی تقابلی بازدارنده‌ای را به کار گرفته که تا حدی توانسته است صدمات ناشی از این پدیده را جبران کند. رویکرد پژوهش توصیفی-تحلیلی است و داده‌ها از طریق روش‌های اسنادی و کتابخانه‌ای گردآوری شده‌اند.