بررسی مسائل و مشکلات تعامل سازمان‌های مردم‌نهاد و شهرداری (مطالعۀ موردی: شهر تهران)

نویسندگان

1 دکترای جامعه‌شناسی. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی

2 کارشناسی ارشد علوم اجتماعی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی

doi
10.22059/jrd.2022.332808.668686
چکیده

فعالیت سازمان‌های مردم‌نهاد (سمن) در حوزه‌های شهری و به‌ویژه در حوزۀ اجتماعی و فرهنگی، با برخی از فعالیت‌های شهرداری هم‌پوشانی دارد و در مواردی، موازی‌کاری‌های موجود ممکن است به‌عنوان نکته‌ای منفی قلمداد شود؛ درحالی‌که با ایجاد تعامل و هم‌افزایی بین شهرداری و سازمان‌های مردم‌نهاد می‌توان از آن‌ها انتظار عملکرد بهتری داشت. هدف اصلی مطالعۀ حاضر، شناسایی مسائل و مشکلات موجود در مسیر تعامل متقابل شهرداری تهران با سازمان‌های مردم‌نهاد و ارائۀ را‌هکارها و پیشنهادهایی به‌منظور بهبود تعاملات موجود است. مطالعه با استفاده از رویکرد کیفی، اجرا شده و برای گردآوری اطلاعات، از مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته با چهارده سازمان مردم‌نهاد فعال در سطح شهر تهران و افراد مطلع در سازمان‌های مرتبط (شهرداری تهران، وزارت کشور و ستاد توان‌افزایی) استفاده ‌شد. همچنین برای توصیف و تحلیل یافته‌ها، از تحلیل مضمون و الگوی سه‌گانۀ براون و کلارک بهره گرفتیم. براساس یافته‌های مطالعه، مهم‌ترین مشکلات موجود در تعامل بین سازمان‌های مردم‌نهاد و سازمان‌های دولتی نظیر شهرداری عبارت‌اند از: 1. وجود بوروکراسی پیچیدۀ اداری؛ 2. تعدد متولیان در امر سمن‌ها و موازی‌کاری سازمان‌های حاکمیتی؛ 3. عدم درک جایگاه و نبود شناخت از توانایی و قدرت سمن‌ها؛ 4. عدم نظارت و ارزیابی بر عملکرد سمن‌ها؛ 5. نگاه سلیقه‌ای برخی از مدیران در برخورد با سمن‌ها؛ 6. بی‌اعتمادی؛ 7. عدم مسئولیت‌پذیری هردو سازمان در مقابل تعهدات خود؛ 8. ضعف در وضع و اجرای قوانین و مقررات؛ 9. نبود دانش و تخصص کافی در مدیریت سمن‌ها؛ 10. ضعف در کار گروهی؛ 11. عدم شفاف‌سازی سمن‌ها در فعالیت‌های خود؛ 12. ضعف در هماهنگی درون‌سازمانی شهرداری (شهرداری مناطق و سازمان‌های تابعه) و برون‌سازمانی (سازمان‌ها و نهادهای دولتی با یکدیگر)؛ 13. عدم برخورداری سمن‌ها از قدرت حقوقی.