مطالعه تطبیقی حق بر سلامت روان در نظام حقوقی ایران و انگلستان

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد رشته حقوق عمومی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22091/cpl.2023.9532.1001
چکیده

بیماران روانی که در طول تاریخ مجنون خطاب می‌شدند، مطرودان جامعه و محرومان از حقوق اولیه خود بودند. حق بر سلامت روان راهی برای دستیابی به حقوق پایمال شده آنان و بهبود زیست روانی تمام افراد جامعه را نوید می‌دهد. این حق بشری یکی از مؤلفه‌های اصلی حق بر سلامت به‌طور کلی است و با همراهی دولت‌ها به منصه بروز و ظهور می‌رسد. مداخله دولت در این حق، در راستای فراهم کردن شرایطی برای برخورداری از منابع و امکاناتی است که دستیابی به سلامت روان را هموار می‌کند. بر این مبنا، پژوهش پیشِ‌رو با روشی توصیفی، تحلیلی، به بررسی نظام حقوقی انگلستان می‌پردازد تا با نظر به ساختارها و هنجارهای حقوقی موجود به میزان تأمین این حق در این کشور دست یابد. انگلستان با پیش‌بینی قانون در حوزه سلامت روان، به چارچوب‌بندی مسائل بیماران روان می‌پردازد و با وجود دادگاه‌های سلامت روان، دادخواهی حقوق تضییع‌شده آنان را ممکن می‌کند. در آخرین مرحله نیز با پیش‌بینی ساختار و تشکیلاتی در مسیر کاهش آسیب‌های روانی جامعه و بهبود آن گام برمی‌دارد. در مقابل، وضعیت ایران با فقدان چنین هنجار، ساختار و تشکیلات خاص قضایی با ابهامات متعدد در خصوص وضعیت سلامت بیماران روان روبه‌رو است. توجه به رویکرد انگلستان به‌عنوان نخستین دارنده قانون سلامت روان می‌تواند، راهکار مناسبی پیشِ روی ایران در قاعده‌گذاری قرار دهد.