کاربرد فناوری‌های نوین در تقویت دیپلماسی سلامت و سیاستگذاری بحران در ایران با الهام از کووید 19

نویسندگان

1 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران‌

2 گروه حقوق و علوم سیاسی، واحد پرند، دانشگاه آزاد اسلامی، پرند، ایران

3 دانشجوی دکتری حقوق عمومی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان ، ایران

doi
چکیده

پژوهش حاضر با تمرکز بر تجربه ایران در همه‌گیری کووید-۱۹، به بررسی نقش فناوری‌های نوین در تقویت دیپلماسی سلامت و سیاستگذاری بحران می‌پردازد. مسئله اصلی تحقیق آن است که ایران با وجود ظرفیت‌های بومی در تولید دارو و واکسن و نیز برخورداری از شبکه بهداشت اولیه گسترده، نتوانست در عرصه حکمرانی جهانی سلامت و تعاملات بین‌المللی جایگاه مؤثری به دست آورد. پرسش محوری این است که چگونه می‌توان از فناوری‌های نوین همچون هوش مصنوعی، داده‌های کلان و پزشکی از راه دور برای ارتقای دیپلماسی سلامت و مدیریت بحران در ایران استفاده کرد. هدف پژوهش، تحلیل نقاط قوت و ضعف سیاست‌های سلامت ایران در بحران کووید-۱۹ و ارائه راهکارهایی برای پیوند میان نوآوری فناورانه و سیاستگذاری بین‌المللی سلامت است. فرضیه اصلی بر این مبنا استوار است که بهره‌گیری نظام‌مند از فناوری‌های نوین می‌تواند ضمن ارتقای ظرفیت پاسخ‌گویی داخلی، زمینه‌ساز اعتمادسازی بین‌المللی و تقویت موقعیت ایران در حکمرانی سلامت جهانی شود. روش تحقیق به صورت توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و اسنادی است. یافته‌ها نشان می‌دهد که ضعف در هماهنگی نهادی، غلبه نگاه امنیتی و محدودیت‌های تحریم مانع از بهره‌گیری کامل ایران از ظرفیت‌های فناورانه شده است؛ با این حال، تجربه تولید واکسن داخلی، استفاده از سامانه‌های دیجیتال در پایش بیماران و مشارکت نهادهای مدنی نشان‌دهنده پتانسیل‌های قابل توجهی است که در صورت سیاستگذاری صحیح می‌تواند به تقویت دیپلماسی سلامت ایران منجر گردد.