سازوکار نظارت بر قدرت در حکومت اسلامی مطالعه موردی دیوان عدالت اداری

نویسندگان

1 دانشیار گروه الهیات و معارف اسلامی ،واحد دامغان،دانشگاه آزاد اسلامی،دامغان، ایران

2 استادیار گروه حقوق بین الملل،واحد دامغان،دانشگاه آزاد اسلامی،دامغان،ایران

3 دانشجوی دکتری تخصصی حقوق عمومی،واحد دامغان،دانشگاه آزاد اسلامی،دامغان،ایران

doi
چکیده

بشر، به ماهیت مدنی بالطبع بودن، از آغازین روزهای تمدنی‌اش به دنبال شیوه‌ای برای سازماندهی حیات اجتماعی بوده است، و از همین رو، دولت‌سازی را دنبال کرده است. اما دولت همان قدر که می‌تواند تامین کننده خیرعمومی باشد، بعضاً می تواند آفات و معایبی هم داشته باشد، به هم منظور باید ابزارهایی برای نظارت و مهار آن تمهید گردد. در همین راستا پرسش اصلی این مقاله نقش دیوان عدالت اداری در نظارت بر قدرت در حکومت اسلامی چیست و چگونه این نظارت می‌تواند به تضمین عدالت اداری و کنترل قدرت منجر شود؟ فرضیۀ تحقیق این است دیوان عدالت اداری با استناد به اصول 170 و 173 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و بر مبنای نظارت بر تصمیمات و اقدامات نهادهای دولتی، ابزاری مؤثر برای تضمین عدالت اداری و جلوگیری از تمرکز و سوءاستفاده از قدرت در حکومت اسلامی است. یافته‌های پژوهش نشان داده که از آنجایی که اصل در حکومت اسلامی عدالت و حقوق شهروندان است، بنابراین ابزارهای استقرار عدالت نیز در ساختار حقوقی قانون اساسی تعبیه شده که دیوان عدالت اداری از این جمله است تا شهروندان بتوانند به واسطۀ آن در امور اداری کشور استیفای حق کنند. رویکرد تحقیق حقوق عمومی و روش جمع آوری داده‌ها کتابخانه‌ای و اسنادی بوده است.