فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش باهدف بررسی نقش دانشگاه نسل چهارم (دانشگاه اجتماعی) در توسعۀ منطقه‌ای انجام شد. برای دستیابی به این هدف از رویکرد کیفی و بهره‌گیری از روش توصیفی- تحلیلی استفاده شد. مشارکت‌کنندگان بالقوۀ پژوهش شامل متخصصان و صاحب‌نظران حوزۀ آموزش عالی و دانشگاهیان بودند؛ که بر اساس روش نمونه‌گیری هدفمند زنجیره‌ای و با به‌کارگیری معیار اشباع نظری، تعداد 25 نفر از آن‌ها مورد مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته قرار گرفتند. به‌منظور تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از نرم‌افزار MAXQDA و تکنیک تحلیل مضمون براون و کلارک (2006) استفاده شد. طی فرایند شش مرحله‌ای (آشنایی با داده‌های اولیه، ایجاد کدهای مفهومی اولیه، جستجو و شناخت کدهای گزینشی، شکل‌گیری مضامین فرعی، تعریف و شکل‌گیری مضامین اصلی و بازبینی تجزیه‌وتحلیل)، ابتدا تعداد 141 کد اولیه مشخص شد که پس از بررسی و پالایش آن‌ها تعداد 82 کد گزینشی به‌دست آمد. بعد از بازبینی و پالایش آن‌ها تعداد 12 مضمون فرعی و 3 مضمون اصلی شناسایی شد. اعتبار داده‌ها از طریق بازبینی توسط مصاحبه‌شوندگان و مرور همتا مورد تأیید قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که دانشگاه نسل چهارم (دانشگاه اجتماعی) در سه حوزۀ فرهنگی ـ اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی زمینۀ توسعۀ منطقه‌ای را فراهم می‌آورد. در حوزۀ فرهنگی و اجتماعی از طریق توسعۀ اجتماعی، اشاعۀ ارزش‌ها و هویت منطقه‌ای، توسعۀ تفکر مردم‌سالاری، امیدآفرینی اجتماعی و مشارکت در تمدن‌سازی و ایجاد تعهد مدنی در توسعۀ منطقه نقش دارد. در حوزۀ اقتصادی از طریق ایجاد اقتصاد مبتنی بر دانش، دانشگاه نسل چهارم محرک اقتصاد مولد و پایدار منطقه‌ای بوده و از طریق توسعۀ کارآفرینی اجتماعی و خروجی‌های حرفه‌ای و ماهر در توسعۀ منطقه‌ای تأثیرگذار است و در نهایت در حوزۀ زیست‌محیطی از طریق تشویق فرهنگ حفاظت از محیط‌زیست، دانش‌افزایی زیست‌محیطی و توسعۀ فنّاوری‌های زیست‌محیطی، باعث توسعۀ منطقه‌ای می‌شود.