اثر فوت فروشنده قبل از سررسید دین در عقد سلم
نویسندگان
1 استادیار، گروه حقوق، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 دانشآموختۀ دکترا، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکدۀ الهیات، دانشگاه قم، قم، ایران
3 استادیار، گروه حقوق، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
doi
10.22059/jjfil.2025.390523.669802چکیده
عقد سلم، قرارداد فروشی است که در آن ثمن توسط خریدار در مجلس عقد پرداخت میشود و تسلیم مبیع از سوی فروشنده تا زمان مشخصی در آینده به تاخیر میافتد. در مورد این که فوت فروشنده، در فاصله بین انعقاد عقد سلم تا زمان سررسید دین چه اثری میتواند داشته باشد، فقهای اسلامی به یک شیوه نمی-اندیشند. در فقه مذاهب اربعه، اعتقاد بر این است که خریدار به منظور استیفاء حق، با سایر غرما شریک میشود. از منظر فقه امامیه، چنانچه عین رأس المال موجود باشد، خریدار میتواند قبل از سایر غرماء به آن مراجعه نماید و در این خصوص، حصه غرمایی مطرح نیست و در این باره مخالف جدی در فقه امامیه مشاهده نمیشود، اما چنانچه عین رأس المال موجود نباشد، اختلاف آراء میان فقیهان امامیه مشهود است. در نوشتار حاضر، اقوال مختلف مسئله به روش توصیفی- تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته است و حاصل پژوهش نشان میدهد که رویکرد فقه امامیه مبنی بر استرجاع به رأس المال توسط خریدار، همسو با ادله نقلی و قواعد عمومی مقبول در معاوضات است.