تهیدستان شهری و عدم جذب در بازارکار رسمی (مورد مطالعه: مهاجران روستایی فقیر شهر تهران)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی اقتصاد و توسعه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات

2 استاد جامعه‌شناسی دانشگاه تهران

3 دانشیار جامعه شناسی شهری، دانشگاه الزهرا

doi
10.22059/jrd.2021.320539.668635
چکیده

هدف از مطالعه حاضر فهم چگونگی و چرایی عدم جذب (طرد) مهاجران فقیر روستایی به شهر تهران در بازار کار است. در این تحقیق، از روش نظریه مبنایی استفاده شده که از روش‌های کیفی به شمار می رود. جامعه مورد مطالعه سرپرستان خانوارهای تهیدست شهری ساکن در مناطق 17 و 18 و 19 شهر تهران است، که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شده و تا اشباع نظری ادامه یافت. پس از طی مراحل کدگذاری، یافته‌های تحقیق بر اساس مدل پارادیمی پژوهش در پنج محور شرایط علی، شرایط مداخله‌گر، بستر و زمینه، راهبردها و پیامدها قرارگرفت و مقوله هسته‌ای با عنوان طرد اجتماعی از بازار کار رسمی حاصل شد. در این مقاله، به شرایط علی پرداخته می‌شود. این شرایط بر اساس نظر مشارکت‌کنندگان، شامل چهار مقوله اصلی(ضعف سرمایه‌های اقتصادی، ضعف سرمایه‌های انسانی، شرایط نامساعد اقتصادی و شرایط نامساعد محیط کار) است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد، بسیاری از فقرای ساکن در مناطق مورد مطالعه دارای منشاء روستایی بوده اند و پس از مهاجرت به تهران انواع طرد در بازار کار رسمی را تجربه کرده‌اند. در این میان، شرایط نامساعد اقتصادی مانند تحریم‌های اقتصادی، شیوع بیماری کرونا، مکانیزه شدن تولید کالا و ارائه خدمات و حضور اتباع خارجی بر آسیب‌پذیری و طرد افراد از بازار کار رسمی تاثیر داشته است. همچنین شرایط نامساعد کاری مانند درامد اندک و فقدان حمایت اجتماعی و آسیب‌های جسمی و روانی و استثمار منجر به طرد آنان از بازار کار شده است.