فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مشارکت شهروندان در عرصه سیاسی تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله نوع نظام انتخاباتی است که در انتخابات مجلس شورای اسلامی قابل مشاهده است. بر همین اساس پژوهش حاضر نیز درصدد است تا تأثیر نظام انتخاباتی بر میزان مشارکت شهروندان را در انتخابات مجلس شورای اسلامی به بحث بگذارد. پرسش این است که معایب نظام انتخاباتی اکثریتی برای مجلس شورای اسلامی چیست و الگوی مطلوب جایگزین آن کدام است؟ نتایج تحقیق نشان داد نظام انتخاباتی تناسبی و انواع آن مشوق مشارکت نهادی، سازمانی و مبتنی بر آگاهی و نگرش حزبی است، اما نظام انتخاباتی اکثریتی به دنبال ترویج مشارکت شهروندان به شیوه توده­ای و بدون انضباط سازمانی است. نظام انتخاباتی اکثریتی هرچند طی دهه­های مختلف نقش مهمی در مشارکت مردم در انتخابات مجلس داشته است، اما به دلیل نقش مهم نهادها و سازمان­ها از جمله احزاب سیاسی و تبدیل رویکردهای قبلیه­گرایانه به تحزبی، نظام انتخاباتی تناسبی از مزایای بهتری برای مشارکت مردم در انتخابات برخوردار است.  مشارکت در نظام انتخاباتی تناسبی می­تواند مبتنی بر برنامه­ریزی، قوانین حزبی و تسری آن به بخش­های مختلف تصمیم­گیری و برگزاری انتخابات باشد که از لوازمات مشارکت شهروندان در دهه چهارم انقلاب است. همچنین نظام انتخاباتی تناسبی باعث برانگیختن مشارکت گروه­های مردمی اعم از قومی، مذهبی، و اقشاری می­شود که از جهت امید داشتن برای کسب کرسی حتی در صورت عدم پیروزی کامل حزب یا فهرست متبوع خود، وارد کارزار انتخابات می­شوند. تحقیق حاضر از نوع کیفی و روش انجام کار نیز مقایسه­ای است که با استفاده از ابزار کتابخانه­ای و اسنادی انجام شده است.