بررسی تأثیر و مقایسه توانبخشی حافظه فعال و راهبردهای شناختی - فراشناختی بر روی حافظه تصویری - بینایی و فراخنای حافظه در سالمندان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
2 استادیار گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
3 استاد گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
doi
10.22084/j.psychogy.2020.21192.2117چکیده
هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر و مقایسه توانبخشی حافظه فعال و راهبردهای شناختی - فراشناختی بر روی حافظه تصویری – بینایی و فراخنای حافظه سالمندان بود. روش: روش پژوهش حاضر نیمهآزمایشی از نوع پیشآزمون پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعه موردپژوهش شامل تمامی سالمندانی که در بازه زمانی اردیبهشتماه تا مردادماه 1398 در مرکز سالمندان شهرستان بوکان ساکن بودند (120N=). از بین این افراد 45 نفر سالمند (سه گروه 15 نفری) به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب و در سه گروه، آزمایشی اول، آزمایشی دوم و گروه کنترل به روش گمارش تصادفی جایگزین شدند. آزمونهای حافظه بینایی کیم کاراد و فراخنای حافظه وکسلر در پیشآزمون بر روی گروهها اجرا شد. سپس توانبخشی حافظه فعال و راهبردهای شناختی - فراشناختی اجرا، در پایان پسآزمون دوباره بر روی گروهها اجرا شد. دادههای بهدستآمده از طریق آزمون کوواریانس چند متغیره (مانکوا) با رعایت پیشفرضهای آن تجزیهوتحلیل شدند. یافتهها: یافتهها نشان دادند که توانبخشی شناختی - فراشناختی و توانبخشی حافظه فعال تأثیر مثبت و معناداری بر روی انواع مختلف حافظهدارند (001/> p). همچنین نتایج آزمون بنفرونی جهت مقایسه میانگینها نشان داد که توانبخشی حافظه فعال اثربخشی بیشتری بر روی متغیرهای وابسته در مقایسه با توانبخشی شناختی – فراشناختی دارد (001/> p). نتیجهگیری: نتایج بهدستآمده نشان داد که توانبخشی حافظه فعال و راهبردهای شناختی - فراشناختی بر روی حافظه تصویری و فراخنای حافظه سالمندان تأثیر مثبت و معنیدار داشته و موجب بهبود تواناییهای حافظه آنها شده است.