تبیین روابط ایران و جمهوری آذربایجان با رویکرد سازه انگاری

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران

2 کارشناس ارشد جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران

3 کارشناس ارشد جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران

doi
10.22059/jcep.2014.52977
چکیده

  با فروپاشی اتحاد شوروی، نظام جغرافیای سیاسی و نیز ساختار معنایی حاکم بر منطقة آسیای مرکزی و قفقاز دچار دگرگونی شد. بنابراین ساختار، شرایط و بازیگران جدیدی در روابط ایران و قفقاز ظهور کردند. یکی از این کشورها جمهوری آذربایجان است. روابط بین ایران و این کشور از ابعاد بسیاری اهمیت دارد. در این مدت، شاهد روابط در سطح پایین، عادی و گاه رو به تعارض و آشفتگی بوده‌ایم. روابط خارجی دو کشور را می­توان از زاویة نظریه‌های گوناگون مورد بررسی قرار داد. یکی از این نظریه‌ها، دیدگاه سازه­انگاری است. انتظار می­رفت که بعد از استقلال جمهوری آذربایجان سطح بالای همکاری‌ها را بین دو کشور داشته باشیم. با درنظر گرفتن مفاهیم سازه­انگاری، سؤال اصلی نوشتار این است که از این دیدگاه، چه عواملی بیشتر بر سردی روابط ایران و جمهوری آذربایجان اثرگذار بوده است؟ یافته­های نوشتار با استفاده از روش تحقیق توصیفی- تحلیلی نشانگر این است که روابط دو کشور ایران و جمهوری آذربایجان از عوامل ژئوپلیتیکی دو کشور تأثیر چندانی نمی­پذیرد. از سوی دیگر با توجه به رویکرد سازه­انگاری روابط دو کشور تحت تأثیر سازه­های فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی قرار دارد و این سازه­ها در روابط دوجانبه به‌صورت واگرا عمل می­کنند.