دولت شکنندهی افغانستان و تهدیدات امنیتی آن برای جمهوری اسلامی ایران (با تأکید بر بازه زمانی 2021 به بعد)
نویسندگان
1 دانشیار دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی
2 دانشجوی دکتری حقوق بین الملل دانشگاه شهید بهشتی
doi
چکیده
کشور افغانستان را باید یکی از مهمترین کشورها با دولتی شکننده در دنیای امروز دانست. کشوری که تحت حاکمیت طالبان با اندیشه و عمل خاص زمینهی تهدیدات امنیتی و اقتصادی و سیاسی-اجتماعی متعددی در داخل و خارج کشور خود شدهاند. ایران با داشتن مرزهای طولانی مشترک در خط مقدم مواجهه با نتایج ناکارآمدی و شکنندگی دولت افغانستان طی چند دههی اخیر بوده است؛ با توجه به این موضوع مقاله حاضر با تأکید بر تاثیرات امنیتی این کشور بر جمهوری اسلامی ایران به دنبال پاسخگویی به این سئوال است که پس از روی کار آمدن مجدد طالبان در افغانستان وضعیت شکنندهی دولت افغانستان موجب چه تهدیدات و چالشهای امنیتی برای جمهوری اسلامی ایران شده است و برای کاهش این تهدیدات چه راهکاری وجود دارد؟ در پاسخ به این سئوال به عنوان فرضیه باید گفت وضعیت شکننده و بیثبات دولت افغانستان ذیل حاکمیت طالبان در مدیریت و حل چالشهایی خود باعث شده است تا تهدیداتی چون رفتار طالبان با شیعیان افغانستان، رویکرد قومگرایانه و انحصاری در تشکیل دولت، گسترش فعالیتهای تروریستی، تأمین امنیت مرزها، مهاجرت غیررسمی مهاجرین افغانی، مساله حقابه هیرمند و قاچاق موادمخدر از مهمترین تهدیدات امنیتی افغانستان برای ایران است؛ یافتههای پژوهش نشان میدهد که بر وجود چالشهای مذکور به عنوان تهدیدات امنیتی برای ایران صحه گذاشته و مداخله سازمانهای بین المللی با همراهی و مشارکت کشورهای همسایه افغانستان و قدرتهای فرامنطقهای به منظور تقویت کارآمدی و قدرت دولت در افغانستان در چارچوب اعمال دکترین مسئولیت حمایت میتواند اثرات این تهدیدات امنیتی را برای ایران کاهش دهد. پژوهش حاضر براساس روش توصیفی- تحلیلی بوده و دادههای آن به صورت کتابخانهای جمعآوری شده است.