دولت شکننده‌ی افغانستان و تهدیدات امنیتی آن برای جمهوری اسلامی ایران (با تأکید بر بازه زمانی 2021 به بعد)

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشجوی دکتری حقوق بین الملل دانشگاه شهید بهشتی

doi
چکیده

کشور افغانستان را باید یکی از مهم­ترین کشورها با دولتی شکننده در دنیای امروز دانست. کشوری که تحت حاکمیت طالبان با اندیشه و عمل خاص زمینه­ی تهدیدات امنیتی و اقتصادی و سیاسی-اجتماعی متعددی در داخل و خارج کشور خود شده­اند. ایران با داشتن مرزهای طولانی مشترک در خط مقدم مواجهه با نتایج ناکارآمدی و شکنندگی دولت افغانستان طی چند دهه­ی اخیر بوده است؛ با توجه به این موضوع مقاله حاضر با  تأکید بر تاثیرات امنیتی این کشور بر جمهوری اسلامی ایران به دنبال پاسخگویی به این سئوال است که پس از روی کار آمدن مجدد طالبان در افغانستان وضعیت شکننده‌ی دولت افغانستان موجب چه تهدیدات و چالشهای امنیتی برای جمهوری اسلامی ایران شده است و برای کاهش این تهدیدات چه راهکاری وجود دارد؟ در پاسخ به این سئوال به عنوان فرضیه باید گفت وضعیت شکننده و بی‌ثبات دولت افغانستان ذیل حاکمیت طالبان در مدیریت و حل چالشهایی خود باعث شده است تا تهدیداتی چون رفتار طالبان با شیعیان افغانستان، رویکرد قوم­گرایانه و انحصاری در تشکیل دولت، گسترش فعالیت‌های تروریستی، تأمین امنیت مرزها، مهاجرت غیررسمی مهاجرین افغانی، مساله حقابه هیرمند و قاچاق موادمخدر از مهمترین تهدیدات امنیتی افغانستان برای ایران است؛ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بر وجود چالش‌های مذکور به عنوان تهدیدات امنیتی برای ایران صحه گذاشته و مداخله سازمان‌های بین المللی با همراهی و مشارکت کشورهای همسایه افغانستان و  قدرتهای فرامنطقه­ای به منظور تقویت کارآمدی و قدرت دولت در افغانستان در چارچوب اعمال دکترین‌ مسئولیت‌ حمایت‌ می­تواند اثرات این تهدیدات امنیتی را برای ایران کاهش دهد. پژوهش حاضر براساس روش توصیفی- تحلیلی بوده و داده­های آن به صورت کتابخانه­ای جمع­آوری شده است.