بررسی علل تأخیر و افزایش هزینه پروژه‌های عمرانی درون‌شهری و ارائه راهکار اجرایی مناسب مبتنی بر مهندسی ارزش (موردمطالعه: مترو کرج)

نویسندگان

1 استاد، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه ایوان‌کی، ایوان‌کی، ایران

2 نویسنده مسئول: کارشناسی ارشد، گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی عمران و معماری، دانشگاه ایوان‌کی، ایوان‌کی، ایران

doi
10.22034/sep.2023.704329
چکیده

تأخیر در پروژه­های عمرانی، یکی از متداول­ترین مسائل و مشکلات در اجرای این نوع پروژه­ها است. از سوی دیگر، یکی راهکارهایی که در سال­های اخیر در کاهش تأخیر پروژه­های عمرانی مؤثر بوده، راهکار مهندسی ارزش است. لذا هدف از انجام این تحقیق، بررسی علل تأخیر و افزایش هزینه پروژه­های عمرانی درون‌شهری و ارائه راهکار اجرایی مناسب مبتنی بر مهندسی ارزش در مترو کرج است. نمونه آماری این تحقیق شامل 61 نفر از کارفرمایان، مشاوران و پیمانکاران شرکت­های پیمانکاری فعال در زمینه پروژه مترو کرج هست. به‌منظور شناسایی و استخراج مهم‌ترین عوامل ایجادکننده تأخیر در پروژه مترو کرج، از روش مطالعات کتابخانه­ای استفاده گردید. سپس بر مبنای عوامل استخراج‌شده، پرسشنامه­ای مبتنی بر معیارهای مربوط به هریک از این عوامل تنظیم گردید. پس از تأیید پایایی و روایی، پرسشنامه­ها میان افراد نمونه آماری توزیع شدند. پس از جمع­آوری داده­های حاصل از پرسشنامه­ها، برای اولویت­بندی عوامل مؤثر در بروز تأخیرات، از آزمون فریدمن استفاده شد. نتایج نشان داد که مهم‌ترین عوامل مؤثر در بروز تأخیرات در پروژه مترو کرج، عوامل ناشی از عملکرد پیمانکاران با میانگین رتبه­های 31/7 است و  همچنین از بین عوامل مرتبط با مهندسی ارزش بیشترین میانگین رتبه­ها به مؤلفه عملکرد اختصاص یافت که نشان­دهنده این است که این مؤلفه باید در اجرای پروژه­های عمرانی بیشتر از سایر مؤلفه‌های مهندسی ارزش در نظر گرفته شود.