فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف پژوهش حاضر، شناسایی استراتژی­های معیشتی بهره‌برداران چاه آب کشاورزی در استان خراسان جنوبی بود. جامعه آماری تحقیق بهره‌برداران چاه آب کشاورزی در آن استان و حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 237 نفر تعیین شد. ابزار تحقیق چک‌لیست و پرسشنامه بود. اطلاعات خشک‌سالی از سایت سازمان هواشناسی گردآوری شد. داده­های پیمایش با نرم‌افزار SPSS24 و داده‌های هواشناسی با نرم‌افزار DIPP تحلیل شدند. نتایج نشان دادند که ازنظر میزان وابستگی معیشت خانوار به آب چاه کشاورزی سه استراتژی وابستۀ مستقیم، وابستۀ غیر مستقیم و غیر وابسته نسبت به چاه آب در بین بهره‌برداران وجود دارد. در استراتژی اول بهره‌برداران ازنظر میانگین دو متغیر سن و سابقۀ فعالیت کشاورزی از دو گروه دیگر بیشتر و همچنین ازنظر دو متغیر سهم آب کشاورزی تحت مالکیت و تعداد شرکت در کلاس آموزشی از دو گروه دیگر کمتر بودند. میانگین ساعت آب چاه تحت مالکیت و میانگین تعداد دوره آموزشی در بین بهره­برداران استراتژی غیر وابسته نسبت به دو گروه دیگر بالاتر بود. همچنین بهره­برداران چاه آب کشاورزی با استراتژی معیشتی وابسته غیر مستقیم ازلحاظ میانگین متغیرهای سن، سابقه بهره­برداری از چاه آب و سابقۀ فعالیت کشاورزی مابین دو گروه دیگر قرار دارند. همچنین نتایج آزمون همبستگی نشان داد که بین متغیرهای سابقۀ بهره­برداری از چاه آب کشاورزی، سابقۀ فعالیت کشاورزی، شرکت در کلاس­های آموزشی، میزان ساعت تحت مالکیت بهره‌بردار، در دسترس بودن آب کشاورزی، شدت خشک‌سالی و مدت خشک‌سالی با شاخص تنوع‌پذیری معیشت ارتباط مثبت و معنی‌داری وجود دارد.