بررسی نقش انواع شبکه‌ها در ماندگاری اقامتی نیروی کار مهاجر در منطقه صنعتی پارس جنوبی

نویسندگان

1 استادیار جمعیت شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور

2 دانشیار گروه جمعیت‌شناسی دانشگاه تهران

3 استادیار موسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور

doi
10.22059/jrd.2021.311061.668586
چکیده

یکی از مفاهیمی که در ادبیات مهاجرت جهت تحلیل جریان­ها و الگوهای مهاجرتی مورد استفاده قرار می­گیرد، مفهوم شبکه است. هدف از این مقاله بررسی نقش و اثرگذاری انواع مختلف شبکه‌ها را در ماندگاری مهاجران در در منطقه عسلویه و کنگان است. مطالعه به لحاظ روش، توصیفی- تحلیلی و به لحاظ اجرا پیمایشی و با استفاده از تکنیک پرسشنامه ساخت­یافته انجام گرفته است. حجم نمونه شامل 654 نفر نیروی کار مهاجری است که در منطقه عسلویه و کنگان ساکن می­باشند. نتایج نشان داد شبکه‌های خویشاوندی، فامیلی و دوستی در حرکت مهاجران به سمت جامعه مقصد اثرگذاری قابل توجهی دارند و اثرگذاری آنها بعد از مهاجرت در طی زمان کاهش می یابد. این شبکه‌ها در شکل دهی به جریانات مهاجرتی بعدی اثرگذار هستند اما در تعیین میزان مدت ماندگاری مهاجران بویژه مهاجرانی مانند مهاجران نیروی کار که با محیط، شرایط و روابط جدیدی ارتباط پیدا می کنند، اثرگذاری کمتری خواهند داشت. در میان شبکه‌های قبل از مهاجرت، شبکه فامیلی، اثرگذاری معناداری در ماندگاری مهاجران دارد و از میان شبکه‌های پس از مهاجرت، شبکه‌های درون و برون سازمانی تأثیر معناداری بر ماندگاری اقامتی مهاجران در منطقه دارد. همچنین اندازه شبکه­های پس از مهاجرت نیز نقش مهمی در مدت زمان ماندن مهاجران دارد، یعنی مهاجران دارای شبکه بزرگتر، مدت زمان بیشتری در منطقه صنعتی پارس جنوبی خواهند ماند. بر اساس نتایج برآمده از تحقیق، بهینه نمودن مقصد  به لحاظ امکانات رفاهی،  فراهم نمودن امکانات بهداشتی و پزشکی، بهینه نمودن مسکن های سازمانی ماندگاری مهاجران در مناطق صنعتی را تحت تاثیر قرار خواهد داد.