راهبردهای مشارکت اجتماعی دانشگاه‌ها در جوامع محلی؛ دیدگاه‌های ذی‌نفعان داخلی و خارجی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت آموزش عالی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 استاد مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 استاد مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

4 استادیار برنامه ریزی آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22059/jrd.2021.313531.668603
چکیده

پپژوهش حاضر با هدف شناسایی راهبرد­های مشارکت اجتماعی دانشگاه­ها با جوامع محلی در استان سمنان و دانشگاه سمنان اجرا شده است. رویکرد پژوهش آمیخته(کیفی - کمی) که بخش کیفی آن مبتنی بر نظریه داده بنیاد بوده که فرآیند آن طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی و از طریق مصاحبه عمیق با صاحبنظران و خبرگان در این حوزه، صورت گرفته است. در این راستا با استفاده از رویکرد هدفمند و به کارگیری معیار اشباع نظری و رویکرد در حال ظهور، مصاحبه هایی نیمه ساختار یافته با 13 نفر از ذی‌نفعان داخلی دانشگاه که با بحث مشارکت اجتماعی دانشگاه آشنایی کامل داشته‌اند و 16 نفر از ذی‌نفعان خارجی دانشگاه که ارتباط متقابل با دانشگاه داشته‌اند، صورت پذیرفته است. بخش کمی نیز مبتنی بر تحلیل عاملی تاییدی بوده و نمونه ای به حجم 385 نفر تعیین گردیده است. نتایج تحلیل داده­ها، حاکی از شناسایی 28 مفهوم و کارکرد است که با پالایش بیشتر و حذف موارد تکراری، در نهایت، 20 مفهوم اشباع شده ساخته شد. که در مرحله کدگذاری محوری، در 10 مقوله دسته بندی و در پژوهش حاضر در قالب مدل پارادایمی، عوامل راهبردی مشارکت اجتماعی دانشگاه (تدوین چشم انداز دانشگاهی با توجه به نیاز جامعه محلی، برگزاری کارگاه ها و کنفرانس های علمی، قراردادهای مشترک پژوهشی، نیروی انسانی بومی، نهادینه کردن مشارکت منطقه ای، ایجاد انجمن ها و شرکت های غیر دولتی در جامعه، جهت دهی آموزش و پژوهش به سمت حل مشکلات و رفع نیازهای واقعی استان، نظارت بر انجام فعالیت های پژوهشی، انجام مطالعات جامع در زمینة پتانسیل‌های معدنی، تشکیل کارگاه ها برای کشاورزان، رصد اشتغال فارغ التحصیلان، ایجاد و توسعه رشته های جدید با توجه به نیاز استان و منطقه، آموزش شهروندان و فرهنگ‌سازی در خصوص کاهش تولید و تفکیک زباله‌های خانگی، باز کردن فضای اجتماعی دانشگاه برای رشد و عرضۀ جوانان، آموزش صنایع‌دستی استان به زنان خانه‌دار به‌ویژه در مناطق محروم، حساسیت برنامه‌هایی در زمینه حفاظت از محیط‌زیست و بازنگری محتوای آموزشی بر اساس نیاز جامعه) ارائه شده است. همچنین نتایج بخش کمی پژوهش، گویای تایید راهبرد های شناسایی شده بود.