سیاست خارجی توسعهگرای ترکیه در دورۀ حزب عدالت و توسعه: مورد قفقاز
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مطالعات منطقهای، دانشگاه تهران
2 دانشیار گروه علوم سیاسی، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jcep.2014.52985چکیده
منطقۀ قفقاز از زمان فروپاشی اتحاد شوروی تاکنون برای ترکیه اهمیت زیادی داشته است. منابع طبیعی سرشار منطقه، موقعیت جغرافیایی مهم آن در چهارراه مناطق غنی از نفت و گاز جهان، بیثباتی سیاسی و تهدیدهای امنیتی دائمی، شماری از دلایل جایگاه حساس قفقاز هستند. از سوی دیگر، دگرگونیهای اساسی و ساختاری در داخل ترکیه با نقشآفرینی دولت به تقویت بنیانهای تولیدی و صنعتی انجامیده و نتیجة توسعۀ اقتصادی در سیاست خارجی این کشور بازتاب یافته است. هرچند، عوامل گوناگونی سیاست خارجی ترکیه را شکل دادهاند، اما با بهقدرت رسیدن حزب عدالت و توسعه از سال 2002، با توجه به گرایشهای اسلامی آن، باید پرسید که چه عواملی در سیاست خارجی ترکیه تعیینکننده هستند؟ در پاسخ به این پرسش، این نوشتار نشان میدهد که با وجود گرایشهای اسلامگرایانۀ حزب، هدفها و ملاحظات توسعهای همچنان اولویت نخست سیاست خارجی ترکیه هستند و سیاست خارجی این کشور در منطقۀ قفقاز که منابع انرژی و بازار گستردهای برای صنایع رو به رشد ترکیه و کسب و کارهای کوچک و متوسط منطقۀ آناتولی و نیز اهمیت زیادی در کریدور انتقال انرژی از شرق به غرب دارد، توسعهگرایانه است.