رویکردی نظری به‌علت توسعۀ روابط ایران و روسیه از زمان فروپاشی اتحاد شوروی تاکنون

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه یاسوج

doi
10.22059/jcep.2014.51755
چکیده

در میان قدرت‌های بزرگ، روسیه بیشترین تاریخ روابط سیاسی با ایران را دارد. علل اساسی این روابط در قرن‌های گذشته قرارگرفتن این کشور در شمال ایران، تجارت و بازرگانی و وجود اشتراک‌های قومی و فرهنگی برخی از جمهوری‌های مستقل این کشور با مردم ایران بود. در دوران پهلوی دوم خرید تسلیحاتی و مشارکت در برخی طرح‌های اقتصادی نیز به این عوامل اضافه شد. در هر دو دوره فضای رقابت و تهدید، بستر روابط دو کشور را شکل می­داد. اما پس از پیروزی انقلاب اسلامی به‌ویژه از دهه 90 به بعد روابط دو کشور براساس همکاری و نه ترس و تهدید شکل ­گرفت. با توجه به چرخش در سیاست خارجی دو کشور از تهدید به همکاری، این نوشتار می‌خواهد تا این روابط و تداوم آن را در چارچوب نظریه واقع‌گرایی، لیبرالیسم و سازه‌انگاری بررسی کند. در این نوشتار از روش توصیفی تحلیلی بهره گرفته خواهد شد. یافته‌های پژوهش نشان می­دهد که از میان نظریه­های گفته‌شده، سازه­انگاری بهترین توضیح را درباره علت‌های بهبود روابط تهران و مسکو پس از دهۀ 90 بیان می‌کند.