توسعۀ اجتماع محور؛ ویژگی ها و الزامات (مورد مطالعه: مجتمع شیلات پالنگان، کردستان)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه توسعه و سیاست گذاری اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، ایران

2 دانشیار گروه توسعه و سیاست گذاری اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

doi
10.22059/jrd.2021.321782.668643
چکیده

هدف اصلیِ پژوهش حاضر مطالعۀ جامعه شناختیِ طرح­ های توسعۀ اجتماع­محور به منظور درکِ ویژگی­ها و الزامات آن­هاست. روش پژوهش، کیفی و مبتنی بر نظریۀ زمینه ­ای است که فرایند آن در سه مرحلۀ کدگذاریِ باز، محوری و انتخابی انجام شده است. دراین راستا با استفاده از نمونه­گیری هدفمند و به کارگیریِ معیار اشباع نظری،  مصاحبه­هایی نیمه ساختاریافته با 25 نفر شاملِ: افراد اجتماع محلیِ پالنگان، پرورش دهندگان ماهی، مطلعین محلی و کارمندانِ نهادهای دولتیِ مرتبط با طرح پرورش ماهی، صورت گرفت. نتایج تحلیل داده­ها طیِ سه مرحلۀ کدگذاری، حاکی از شناساییِ 305 مفهوم است که با پالایش بیشتر و حذف مواردتکراری، درنهایت، 276 مفهوم ساخته شد و در مرحلۀ کدگذاریِ محوری، در 43 مقوله دسته­بندی شد. این مقولات در پژوهش حاضر در قالب مدل پارادایمی شاملِ: شرایط علّی(پتانسیل­های طبیعی و فرهنگی)، پدیدۀ محوری (شکل­گیریِ توسعۀ اجتماع محور)، شرایط زمینه ای (اجتماع محلیِ پالنگان، میزان، شدت و دوره زمانی)، عوامل مداخله­گر(عوامل آموزشی، عوامل دولتی، عوامل نهادی، عوامل اقتصادی و عوامل جغرافیایی)، راهبردها( اقتصادی، سیاستی، تحقیقاتی، آموزشی، ترویجی، نظارتی، مدیریتی، حمایتی، بهداشتی، اجتماعی و فرهنگی)، و پیامدها(رونقِ گردشگری، افزایشِ روحیۀ مدارا، الگوگیری از رفتار گردشگران، مشاغل جدید، افزایش قیمت مسکن، افزایش آلودگی، تغییر سبک زندگی، تغییر سبک مصرف، پویاییِ اجتماعی، احیای برخی سنت­ها، کاهش رغبت نسبت به مشاغل سنتی، آسیب های اجتماعی، بهبود نسبیِ درآمد، توسعۀ باغداری و شکل­گیریِ تضاد منافع)، ارائه شد و در مرحلۀ کدگذاریِ گزینشی، با داستان روایتی ، مقولۀ محوری به سایر مقوله­ها ارتباط داده شد و الگویِ توسعۀ اجتماع محور، پدیدار شد.