بررسی و مقایسة میزان مصرف فرهنگی در کلان‌شهرها، شهرها، و روستاها

نویسندگان

1 استادیار جامعه شناسی، دانشگاه تهران

2 کارشناس ارشد پژوهشگری علوم اجتماعی دانشگاه تهران

3 دانشیار جمعیت شناسی، دانشگاه تهران

doi
چکیده

امروزه با چرخش تحلیل اجتماعی از فعالیت تولیدی به سمت فعالیت مصرفی، مفهوم سبک زندگی شالودة تفاوت‌های اجتماعی را تغییر داده است. توجه به نحوة مصرف کالای فرهنگی در کشور می‌تواند به‌خوبی نشان‌دهندة تمایزات و تشابهات قشرهای مختلف اجتماعی باشد. در چند دهة اخیر رشد شتابان شهرنشینی در ایران، پیدایی و گسترش رسانه‌های نوین، و توسعة شبکة راه‌ها موجب دگرگونی در تعاملات میان شهر و روستا شده است. بر این اساس، در پژوهش حاضر با توجه به داده‌های آماری یکی از طرح‌های ملی[i]، وضعیت فعالیت و مصرف کالاهای فرهنگی در شهر، کلان‌شهر، و روستا را بررسی می‌کنیم؛ بنا بر یافته‌ها، میزان مصرف همة کالاهای فرهنگی بررسی‌شده در شهر، روستا، و کلان‌شهر تفاوت معناداری را نشان می‌دهد. هم‌چنین، تحلیل رگرسیون مدل تحقیق مربوط به میزان مصرف کالاهای فرهنگی نشان داد که سهم نسبی متغیر محل سکونت در پیش‌بینی تغییرات میزان مصرف نسبت به سرمایة اقتصادی و به‌ویژه سرمایة فرهنگی بسیار کم‌تر است. [i]. پیمایش ملی با نام «بررسی و سنجش شاخص‌های فرهنگ عمومی کشور» است. این طرح از سوی شورای فرهنگ عمومی با حدود هفده هزار نمونه در کل استان‌های کشور در چندین مرحله اجرا شده است که پژوهش حاضر بر اساس داده‌های مرحلة دوم طرح در سال 1388 است.