شناسایی موانع مشارکت مردم در مدیریت شهری تهران: یک تحلیل محتوای کیفی

نویسندگان

1 دانشیار گروه توسعه و سیاست گذاری اجتماعی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

2 کارشناس ارشد برنامه ریزی توسعه منطقه ای

doi
10.22059/jrd.2021.319833.668632
چکیده

مشارکت کردن در مدیریت شهری،موجب افزایش ادراک شهروندان از مسائل خود و نیازهایشان می‌شود و به ایجاد یک جامعه بهتر کمک می‌کند.اما،مشارکت اشخاص حقیقی و حقوقی در اداره امور شهر با موانع اداری،تاریخی،اجتماعی و فرهنگی روبرو است.براین اساس،پژوهش حاضر با هدف شناسایی موانع مشارکت شهروندان تهرانی انجام شد.پس از مروری بر منابع و تدوین چارچوبی مفهومی درباره مشارکت در مدیریت شهری،داده‌ها با استفاده از روش کیفی و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با مشارکت 4 گروه از افراد شامل اعضای سابق و فعلی شورای شهر تهران،مدیران ارشد شهرداری تهران،اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها و کارشناسان شورای شهر گردآوری شدند.نمونه‌گیری نظری و هدفمند برای انتخاب نمونه‌ها استفاده گردید و معیار پایان نمونه‌گیری اشباع نظری بود که بعد از مصاحبه با 30 نفر بدست آمد.داده‌ها با تکنیک تحلیل محتوای کیفی و با کمک نرم‌افزار MAXQDA-12 کدگذاری و تحلیل شدند.نتایج تحلیل داده‌های کیفی نشان داد 3 مقوله اصلی و 7 زیرمقوله به عنوان موانع مشارکت در مدیریت شهری وجود دارند که عبارتند از بافت شهر (ساختار شهری، ضعف محله‌محوری)،چالش‌های مدیریت کلان شهری(مدیریت ناکارآمد،تضاد منافع)،موانع سیاسی - قانونی(رویکرد منفی به مشارکت،سیاست‌زدگی،ضعف قانون).به‌طور کلی،در صورت فراهم بودن بسترهای مشارکت با افزایش سطح تحصیلات شهرنشینان،افزایش نفوذ رسانه‌ها و غیره می‌توان شاهد حضور فعال ساکنین شهر در مدیریت شهری بود.