افزایش دقت محاسبات و کاهش مقایسات زوجی مبتنی بر خوشه‌بندی معیارهای تصمیم و روش بهترین- بدترین فازی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی کامپیوتر و صنایع، دانشگاه صنعتی بیرجند، بیرجند، ایران

doi
10.22034/sep.2022.243409
چکیده

در برخی از موارد با توجه به ابهام ناشی از قضاوت‌های کیفی، کثرت معیارهای تصمیم و درنتیجه افزایش محاسبات، محققین با روش‌های مختلف اقدام به حذف تعدادی از معیارها بر اساس نظرات کارفرما می‌نمایند. درصورتی‌که ممکن است در شرایط واقعی حذف برخی از معیارهای به ظاهر کم‌اهمیت، درنهایت به نتایج ضعیف در انتخاب بهترین گزینه منجر گردد. این مقاله درصدد است، ضمن رفع این کاستی‌ها، یک رویکرد ترکیبی جدید جهت افزایش دقت در محاسبات و کاهش مقایسات زوجی برای تعیین اوزان بهینه معیارهای تصمیم ارائه نماید. ازاین‌رو، ابتدا معیارهای تصمیم بر اساس تلفیق نظرات تصمیم‌گیرنده و روش آنتروپی شانون امتیازدهی و با روش K-means خوشه‌بندی می‌شوند. سپس، فرآیند وزن‌دهی معیارهای هر خوشه به‌صورت مجزا با روش بهترین- بدترین فازی انجام می‌گیرد. به‌منظور اطمینان از صحت نتایج، چند مثال عددی نیز ارائه‌شده است. نتایج نشان می‌دهد که رویکرد ترکیبی پیشنهادی علاوه بر جلوگیری از حذف برخی از معیارهای تصمیم، منجر به افزایش دقت در محاسبات و کاهش مقایسات زوجی بین معیارها نسبت به روش بهترین- بدترین می‌شود. به‌عبارت‌دیگر، نتایج این رویکرد ضمن نیاز به داده‌های مقایسه‌ای کمتر، جواب‌های قابل‌اطمینان‌تری را نیز در اختیار تصمیم‌گیرنده قرار می‌دهد.