سنجش وضع مسئولیتپذیری جامعۀ روستایی نسبت به محیطِزیست و عوامل مؤثر بر آن (مطالعه موردی: استان مازندران)
نویسندگان
1 دانشیار جامعهشناسی ،گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه مازندران
doi
10.22059/jrd.2021.79563چکیده
مسئله مسئولیتپذیری اجتماعی نسبت به حفظ محیطِزیست در تمام سطوح و قشرهای جامعه، موضوعی است که در بند 14 سیاست کلی محیطِزیست ایران مورد تأکید قرار گرفته است و روستاییان نیز بهعنوان یکی از گروههای عمده استفادهکننده از منابع محیطی، از این امر مستثنا نیستند. سؤال اساسی تحقیق حاضر این است که روستاییان چه مسؤولیتی نسبت به محیطِزیست احساس میکنند و رفتارهای مسئولانه محیطِزیستی در بین آنها چگونه است؟ در این تحقیق، از چارچوب نظری انگیزه حفاظت استفاده شد و روش تحقیق بهصورت پیمایشی و از نوع مقطعی بود. واحد تحلیل در این تحقیق، فرد روستایی و جامعۀ آماری پژوهش را کلیه ساکنان مناطق روستایی استان مازندران در سال 1398 تشکیل دادهاند. برای انجام نمونهگیری، از روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای استفاده شد. تعداد روستاهای نمونه برای مطالعۀ حاضر، 30 روستا بودند و حجم نمونه تعداد 384 نفر تعیین شدند. دادههای موردِنیاز تحقیق از طریق ابزار پرسشنامه جمعآوری شد. دادههای پیمایش بعد از جمعآوری، در نرمافزار SPSS مورد پردازش قرار گرفته و سپس، توصیف و تحلیل شدند. نتایج تحقیق نشان داد که میزان تمایل روستاییان به رفتار مسئولانه محیطِزیستی و نیز میزان رفتار مسئولانه محیطِزیستی آنها در حد متوسط قرار دارد. علاوهبراین، نتایج تحلیلهای چندمتغیره حاکی از آن است که شدت آسیبپذیری، شدت خطر درکشده، خودکارآمدی و دانش محیطِزیستی و هنجارهای تجویزی بر مسئولیتپذیری جامعۀ روستایی، بر مسئولیتپذیری افراد نسبت به محیطِزیست تأثیر داشتهاند.استان مازندران،رفتار مسئولانه، مسئولیتپذیری محیطِزیستی، نظریه انگیزه حفاظت.