ارتباط فضاهای سکونتی با ابعاد سبک زندگی (بررسی تطبیقی دو محلهِ سنتی و معاصر شهر تبریز)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری معماری اسلامی دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه هنر اسلامی تبریز

2 دانشیار معماری دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه هنر اسلامی تبریز

3 استادیار معماری دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه هنر اسلامی تبریز

doi
10.22059/jrd.2021.300394.668534
چکیده

هدف این تحقیق، بررسی ارتباط فضاهای سکونتی با ابعاد سبکِ زندگی ساکنان است. از بعد نظری، یکی از موارد تأثیرگذار بر سبک زندگی در میان ساکنان فضاهای سکونتی، قابلیت‌هایی است که محیط در اختیار انسان قرار می‌دهد. با واکاویِ ابعاد مختلف سبک زندگی و قابلیت‌های مکانی تأثیرگذار، ارتباط میان مؤلفه‌های مکان و ابعاد سبک زندگی در محله‌های سنتی و معاصر در راستای اعتبارسنجی الگوی نظری تحقیق در شهر تبریز بررسی شد. تعداد جامعۀ آماری، 200 نفر از ساکنان هر محله است که به روش تحلیل عامل تأییدی به بررسی تأثیرگذاری فضاهای سکونتی بر ابعاد سبک زندگی پرداخته شد. مهم‌ترین یافته‌های تحقیق این است که قابلیت‌های فضاهای سکونتی می‌توانند بر ابعاد مختلف سبک زندگی تأثیرگذار باشند. آزمون مطالعات نظری در محله‌های سنتی و معاصر حاکی از این است که در محلۀ سنتی، قابلیت فیزیکی در سطح محله و قابلیت نمادین در سطح خانه، بیشترین تأثیر را بر رشد ابعاد سبک زندگی داشته‌اند. در خصوص ابعاد سبک زندگی در سطح محله، بُعد تعامل، تحت تأثیر قابلیت فیزیکی و در سطح خانه، بُعد تعامل، تحت تأثیر قابلیت نمادین، تأثیرپذیری بیشتری داشته‌اند. در محلۀ معاصر، قابلیت اجتماعی در سطح محله و قابلیت نمادین در سطح خانه، حداکثر تأثیر را بر تقویت ابعاد سبک زندگی داشته‌اند. در خصوص ابعاد سبک زندگی در سطح محله، بُعد وحدت، تحت تأثیر قابلیت اجتماعی و در سطح خانه، بُعد وحدت، تحت تأثیر قابلیت نمادین، تأثیرپذیری بیشتری داشته‌اند.