فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توسعۀ محلی در ایران اکثراً به نام توسعۀ محله‌محور یا مبتنی بر اجتماع محلی ترجمه شده است. در الگوی توسعۀ محلی، اجتماع محلی خیلی کلی و عام در نظر گرفته شده است، درحالی‌که در الگوی توسعۀ مبتنی بر اجتماع محلی، اجتماع محلی بر بافت‌ها و ساختارهای محلی معطوف و متمرکز است که دارای مسائل و مشکلات اجتماعی باتوجه‌به ظرفیت‌های توسعۀ مبتنی بر اجتماع محلی است. مدیریت شهری در شهر تهران در یک‌دهۀ اخیر با مجموعه‌ای از اقدامات مختلف (تعیین مرز محلات، برگزاری انتخابات شورایاری‌ها، احداث سراهای محلات، برگزاری برنامه‌های اجتماعی و فرهنگی و برنامه‌های حوزۀ سلامت در سطح محلات شهری و ....) به دنبال نهادینه کردن این نوع توسعه بوده است. مقالۀ حاضر با تمرکز و اتکا به مباحث نظری و تجربی در حوزۀ توسعۀ مبتنی بر اجتماع محلی و الزامات این نوع توسعه، به بررسی چالش‌های آن در شهر تهران و مجموعه اقداماتی که در این راستا صورت گرفته است، می‌پردازد. مقاله با اتکا به داده‌های دو پژوهش «آسیب‌شناسی مدیریت محله» و «گونه‌شناسی اجتماعی و فرهنگی محلات تهران» که در سطح شهر تهران و به روش کمّی و کیفی انجام شده است، به چالش‌های این نوع توسعه در شهر تهران می‌پردازد. یافته‌های مقاله نشان می‌دهد که توسعۀ مبتنی بر اجتماع محلی، مبتنی بر بسترها و الزاماتی است و معطوف به اهداف خاص و بافت‌های خاصی از شهرها است، نه همۀ بافت‌های آن. درحالی‌که راهبردهای توسعۀ مبتنی بر اجتماع محلی در تهران (انتخابات شورایاران، دایر کردن سرای محله و مدیریت محله، برنامه‌های اجتماعی و فرهنگی و حوزۀ سلامت و ...) بدون توجه به بسترها و الزامات این توسعه صورت گرفته است و همین امر به عدم موفقیت این راهبردها و دستیابی به پیامدهای این نوع توسعه منجر شده است. عدم توجه به بسترها و الزامات این نوع توسعه در شهر تهران، منجر به صرف هزینه‌های زیادی تاکنون شده است که به نظر می‌رسد نتایج قابل‌ِتوجهی را مبتنی بر این نوع توسعه به بار نیاورده است. در پایان مقاله چند پیشنهاد خاص برای حل چالش‌های این نوع توسعه ارائه شده است که تأکید اصلی آن‌ها بر تغییر برداشت از اجتماعات محلی است که باید هدف و محور توسعه قرار گیرند.