ارائه مدل ریاضی جهت مسیریابی حملونقل مواد خطرناک همراه با محدودیت پنجره-زمانی (مطالعه موردی: مسیریابی حملونقل پسماندهای بیمارستانی)
نویسندگان
1 دانشیار، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران
2 نویسنده مسئول: کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه ایوانکی، ایوانکی، ایران
doi
10.22034/sep.2025.243402چکیده
امروزه با افزایش روزافزون تولید مواد صنعتی، زبالهها، پسماندهای بیمارستانی، مواد رادیواکتیویته، مایعات قابل اشتعال و به طور کلی مواد خطرناک توسط بشریت، حملونقل مواد خطرناک اهمیت بسزایی دارد. چه بسا که حملونقل بعضی از این مواد برای کشورهای در حال توسعه جنبهی اقتصادی در سطح ملی و بینالمللی دارد. این حملونقل از مکانی به مکان دیگر و توسط مسیرهای مابین مکانها انجام میشود. با توجه به اینکه علاوه بر موضوع اقتصادی، سلامتی انسان و محیطزیست را مورد توجه قرار میدهد، مکانیابی مراکز نگهداری یا دفن این مواد خطرزا بسیار حائز اهمیت است.امروزه با افزایش روزافزون تولید مواد صنعتی، زبالهها، پسماندهای بیمارستانی، مواد رادیواکتیویته، مایعات قابل اشتعال و بهطورکلی مواد خطرناک توسط بشریت، حملونقل مواد خطرناک اهمیت بسزایی دارد. چهبسا که حملونقل بعضی از این مواد برای کشورهای درحالتوسعه جنبهی اقتصادی در سطح ملی و بینالمللی دارد. این حملونقل از مکانی به مکان دیگر و توسط مسیرهای مابین مکانها انجام میشود. با توجه به اینکه علاوه بر موضوع اقتصادی، سلامتی انسان و محیطزیست را موردتوجه قرار میدهد، مکانیابی مراکز نگهداری یا دفن این مواد خطرزا بسیار حائز اهمیت است. ازاینرو در این پژوهش، یک شبکهی زنجیره تأمین با درنظرگرفتن مسئلهی مکانیابی- مسیریابی تحت شرایط عدم قطعیت در دنیای واقعی توسعه دادهشده است. مدل ارائهشده دوهدفه بوده که هدف اول به کمینهسازی هزینهها شامل هزینههای حملونقل، مکانیابی و جریمهی تجاوز از پنجره زمانی میپردازد و هدف دوم میزان ریسک مسیرهای حملو-نقل را کمینه میسازد. در این تحقیق از پنجره زمانی نرم و سخت بهطور توأمان در فرموله کردن مدل استفادهشده است. برای اعتبارسنجی مدل، با استفاده از دادههای در دسترس مربوط به هفت بیمارستان در شهر تهران استفاده شد. به دلیل وجود عدم قطعیت در دنیای واقعی، از بهینهسازی استوار سناریو محور استفاده گردید. توابع هدف مسئلهی استوار نسبت به حالت قطعی افزایش یافت (بدتر شد)، پرواضح است که مقدار تابع هدف استوار که همان معیار تأسف است از میزان حالت قطعی بیشتر است اما لازم به ذکر است که جوابهای حاصله از انعطاف بالایی برخوردار خواهند بود.