فروید و ویتگنشتاین؛ مقایسهای روششناختی
نویسندگان
1 گروه فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی
2 دانشگاه تبریز
3 دانشگاه تبریز
4 دانشگاه تبریز
doi
چکیده
هرچند در میان افرادی که ویتگنشتاین به تأثیر آنها در آراء خود تصریح میکند نامی از «فروید» دیده نمیشود، با این حال مطالعه آثار ویتگنشتاین از گونهای تشابه روششناختی میان روانکاوی فروید و رویکرد درمانی او به فلسفه حکایت دارد. این تشابه که در قالب یک «تمثیل» در بند 255 پژوهشهای فلسفی عنوان شده، نوعی «انتقال روش» بهشمار میرود، بهعبارت دیگر ویتگنشتاین شیوه برخورد فروید با بیماران نوروتیک را به حوزه مسائل فلسفی تسرّی میدهد. باید توجه داشت که این مشابهت به معنی همپوشانی کامل این دو شیوه نیست، بهگونهای که حتی در برخی موارد، شکاف میان این دو رویکرد آنچنان گسترده است که باید از گونهای تفاوت روششناختی صحبت کرد. بهمنظور سهولت در مقایسه، ابتدا به برخی از مهمترین تکنیکهای روانکاوی فروید اشاره میشود، در ادامه این پژوهش در دو محور اصلی تشابه و تفاوت میان روانکاوی فروید در درمان بیماران نوروتیک و رویکرد درمانی ویتگنشتاین به مسائل فلسفی را مورد بررسی قرار میدهد.