الگوی ارتقاء شاخصهای کیفیت محیطی در چارچوب توسعه پایدار در روستاهای هدف گردشگری ایران
نویسندگان
1 استادیار گروه معماری، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران
2 دانشجوی دکتری، گروه معماری، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران
3 استادیار گروه معماری، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران. (نویسنده مسئول)
doi
چکیده
گردشگری بهعنوان یکی از بخشهای کلیدی در توسعه پایدار، نقش مهمی در بهبود اقتصاد محلی، حفظ محیطزیست، و ارتقاء کیفیت زندگی جوامع میزبان ایفا میکند. در چارچوب توسعه پایدار، گردشگری میتواند با مدیریت صحیح منابع، ضمن ایجاد فرصتهای اقتصادی و شغلی، به حفظ منابع طبیعی و فرهنگی کمک کند. این نوع گردشگری، بهویژه در مناطق روستایی، بهعنوان ابزاری مؤثر برای توسعه پایدار مطرح شده است. در مطالعه منظر روستایی، شناخت ماهیت و ارزشهای ذاتی مکان و ساختار منظر، بهویژه در شرایط خاص اقلیمی و جغرافیایی، نقشی حیاتی در توسعه گردشگری دارد. در این پژوهش که هدف آن تدوین مدل ارتقاء شاخصهای کیفیت محیطی در چارچوب گردشگری پایدار است، مناطق نمونه گردشگری غرب ایران انتخاب شدهاند تا جنبههای ناشناخته و مبهم در این بستر مشخص شوند. این تحقیق از نوع کاربردی و ازنظر گردآوری اطلاعات توصیفی-تحلیلی بوده و با استفاده از روش ترکیبی شامل مشاهده، مصاحبه، پرسشنامه و دادههای آماری انجام شده است. جامعه آماری شامل متخصصان حوزه گردشگری و برنامهریزی است و نمونه آماری حدود 10 نفر از گروههای کانونی را دربرمیگیرد. عوامل جذب گردشگران به روستاها شامل ویژگیهای مورفولوژیکی، شیوه زندگی، آداب و صنایعدستی محلی، رسوم فرهنگی، جاذبههای طبیعی، حیاتوحش و آثار تاریخی است. از جاذبههای کلیدی روستاها، معماری بومی و ترکیب هماهنگ منظر سخت و نرم با استفاده از مصالح بومی است. برای توسعه پایدار گردشگری روستایی، تقویت این مؤلفهها و تدوین سند توسعهای جامع که به ابعاد مختلف پرداخته و پارادایم گردشگری روستایی را بهبود بخشد، ضروری است.
