بررسی قصد مهاجرت از روستا و عوامل مؤثر بر آن (مورد مطالعه: روستاهای بخش کلات شهرستان آبدانان، استان ایلام)

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم ‌سیاسی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز

2 کارشناس ارشد جمعیت شناسی، دانشگاه علامه طباطبایی

3 استادیار جمعیت‌شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور

doi
10.22059/jrd.2019.76763
چکیده

بروز حاشیه‌نشینی، الگوی نابرابر کار، شهرگرایی و کاهش تولید روستایی ازجمله پیامدهای مهاجرت از روستا محسوب می‌شود. بررسی میزان قصد مهاجرت و عوامل تأثیرگذار بر آن در بین روستاییان بخش کلات شهرستان آبدانان استان ایلام موضوع این مقاله است. با به‌کارگیری روش تحقیق پیمایش و استفاده از ابزار پرسشنامه، داده­های لازم از 341 فرد 15 الی 45 ساله روستاهای آب انار، هیلوه، لرغه و آبطاف سفلی با نمونه‌گیری خوشه­ای چندمرحله‌ای به‌دست‌آمده است. باتوجه‌به آزمون فرضیه‌ها، معناداری رابطۀ آماری بین متغیرهای محل سکونت، وضع شغلی، نوع شغل، مالکیت زمین کشاورزی، همبستگی اجتماعی، احساس تعلق به مکان، احساس امنیت و رضایت از درآمد با قصد مهاجرت از روستا تأیید شد. نتایج تحلیل­های چند متغیره نشان می­دهد متغیرهای واردشده به معادله رگرسیون چند متغیره 85 درصد از تغییرات میزان قصد مهاجرت را تبیین کرده­اند. در میان متغیرهای مستقل، متغیرهای احساس تعلق به مکان و میزان رضایت از درآمد مهم‌ترین مقوله­های اثرگذار بر قصد مهاجرت روستاییان است. این متغیرها علاوه‌بر اثرگذاری مستقیم بر قصد مهاجرت، از طریق اثر پذیرفتن از سایر مقوله­های اجتماعی و اقتصادی، اثرات غیرمستقیم این متغیرهای مستقل را بر میزان قصد مهاجرت از روستا منتقل می­کنند.