تأثیر تکالیف خلاقانه/غیر‌خلاقانه و هدف همکارانه/رقابتی بر حس استقلال دانش‌آموزان دختر پایه نهم

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روانشناسی دانشگاه یزد

2 دانشیار گروه روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه یزد

3 استادیار گروه روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه یزد

doi
10.22084/j.psychogy.2020.19353.1984
چکیده

هدف: هدف از پژوهش حاضر تعیین تأثیر تکالیف خلاقانه/ غیرخلاقانه و هدف همکارانه/ رقابتی بر حس استقلال دانش‌آموزان بود. روش: طرح این تحقیق آزمایشی، عاملی تصادفی­ شده با چهار گروه آزمایش بود. جامعه آماری را تمامی دانش ­آموزان دختر پایه نهم تشکیل دادند که در سال تحصیلی 97-1396 در شهر یزد مشغول به تحصیل بودند. از این میان 126 نفر با استفاده از روش نمونه­ گیری تصادفی خوشه ­ای چندمرحله ­ای انتخاب شدند. برای اندازه­ گیری متغیر پژوهش از مقیاس رضایت از نیازهای اساسی استفاده شد. داده­ ها نیز با استفاده از روش تحلیل واریانس دوراهه مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. یافته­ ها: نتایج نشان داد نوع تکلیف (خلاقانه-غیرخلاقانه) و ساختار هدف (همکاری-رقابت)، هیچ‌یک به‌تنهایی بر افزایش حس استقلال دانش آموزان اثر معناداری نداشته است، درحالی‌که اثر تعامل معنادار بود (05/0>p). اثر تعامل نشان داد حس استقلال هنگام انجام تکالیف خلاقانه، از موقعیت همکاری به موقعیت رقابت افزایش یافته، درحالی‌که هنگام انجام تکالیف غیرخلاقانه، از موقعیت همکاری به رقابت کاهش نشان داده است. نتیجه­ گیری: با توجه به یافته­ ها می ­توان نتیجه گرفت همکاری در صورت تعامل با تکالیف غیرخلاقانه بیشترین اثر را بر حس استقلال دارد و رقابت در تعامل با تکالیف غیرخلاقانه کمترین نمره‌ی استقلال را در پی دارد.