فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌نظر می‌رسد، قرارداد حمل‌و‌نقل در حقوق تجارت، قراردادی متضمن تعلیق در انشاء است. منظور این نیست که قرارداد میان ارسال‌کننده و متصدی حمل‌و‌نقل قراردادی معلق در انشاء است؛ بلکه به‌نظر می‌رسد این قرارداد متضمن تعهد به‌نفع ثالث و حتی تکلیف به‌ضرر ثالث، یعنی مرسل‌الیه، است و انعقاد این تعهد یا تکلیف، به‌عنوان یک عقد، منوط به‌قبول او است. این قبول، نه در زمان انعقاد قرارداد میان ارسال‌کننده و متصدی، بلکه با ارسال بارنامه یا رسید به مرسل‌الیه، یا بعد از رسیدن کالا به‌مقصد با مطالبه کالا از سوی او، یا با اطلاع به او برای مراجعه و‌ دریافت کالا، به آن تعهد یا تکلیف متصل می‌شود. با حصول معلق‌به و قبول تعهد و تکلیف، رابطه متصدی و مرسل‌الیه منعقد می‌شود. تعلیق در انشاء را در توافق در‌باره خسارت، به‌مبلغی کمتر یا بیشتر از قیمت کامل کالا، نیز مشاهده می‌کنیم. چون در زمان انعقاد آن توافق هنوز خسارتی وارد نشده است، انعقاد آن در لحظه انعقاد قرارداد حمل‌و‌نقل با اشکال مواجه می‌شود. در‌این‌باره، می‌توان گفت که چون سبب خسارات با قرارداد حمل‌و‌نقل ایجاد شده، پس توافق در‌باره آن قابل‌انعقاد است. ولی این استناد قابل‌اشکال است. در‌حالی‌که به‌نظر می‌رسد چاره بهتر کار در‌این‌باره، توسل به‌تعلیق در انشاء است. تحلیل تحقیقی حاضر، علاوه بر اثبات درستی فرضیه‌های آن، سبب کشف موارد جدید متعددی از احکام ظریف تعلیق در انشاء می‌شود.