بررسی تأثیر دارایی‌های معیشتی بر مشارکت کشاورزان در مدیریت منابع آب کشاورزی (مورد مطالعه: تشکل‌های آب‌بَران استان لرستان)

نویسندگان

1 استادیار گروه توسعه روستایی دانشگاه لرستان.

2 دانشیار گروه آموزشی ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا

3 دانشجوی دکتریگروه آموزشی ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا

doi
10.22059/jrd.2019.74457
چکیده

هدف اصلی این تحقیق بررسی تأثیر دارایی‌های معیشتی بر مشارکت کشاورزان در تشکل‌های آب‌بَران استان لرستان است. این تحقیق از لحاظ هدف کاربردی است و اطلاعات موردِنیاز از طریق پیمایش به­دست­آمده است. ﺟﺎﻣﻌﻪ آﻣﺎری اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻖ کلیه ﮐﺸﺎورزان عضو تشکل‌های آب­بَران در سطح استان لرستان بودند و ﺣﺠﻢ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از فرمول کوکران 265 ﻧﻔﺮ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺷﺪ. ابزار تحقیق پرسش­نامه محقق­ساخته بوده است که علاوه بر سؤالات زمینه‌ای، سؤالات مرتبط با میزان مشارکت کشاورزان در تشکل‌های آب‌بَران و نیز سؤالات مرتبط با دارایی‌های معیشتی کشاورزان بر اساس چارچوب معیشتِ پایدار توسعه­داده‌شده توسط دپارتمان توسعۀ بین‌الملل را در برداشت. روایی پرسش­نامه توسط کارشناسان و پایایی آن توسط آلفای کرونباخ به تأیید رسید و داده‌های کسب‌شده توسط نرم‌افزار SPSS23 و با آزمون‌های رگرسیون، همبستگی و تحلیل واریانس یک‌طرفه موردِتحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که میزان مشارکت کشاورزان در تشکل‌های آب‌بَران در حد خوب (با میانگین 66/3 از 5 امتیاز) بوده است و همچنین نتایج مرتبط با سنجش سطح دارایی‌های معیشتی کشاورزان نشان داد دارایی‌های طبیعی، دارایی‌های فیزیکی، دارایی‌های انسانی، دارایی‌های مالی و دارایی‌های اجتماعی به ترتیب بیشترین دارایی‌های کشاورزان در منطقه موردِمطالعه بوده‌اند. سایر نتایج نشان داد که این پنج سرمایه‌ جمعاً توانستند 7/70 درصد از واریانس متغیر مشارکت را تبیین کنند و مؤثرترین متغیر در پیش‌بینی میزان مشارکت کشاورزان، دارایی‌های ‌ انسانی است. همچنین مشخص شد که کشاورزان روستاهایی که سطح دارایی‌های معیشتی کل در آن‌ها کمتر بوده است، از سطح مشارکت کمتری نیز برخوردار بوده‌اند.