مبنای قدرت سیاسی: همسنجی فقه امامیه و اندیشۀ امام خمینی(ره)

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای تخصصی، گروه حقوق عمومی، واحد امارات،دانشگاه آ زاد اسلامی ، دبی، امارات متحده عربی

2 دانشیار، گروه حقوق عمومی وبین الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز،ایران

3 استادیار، گروه حقوق عمومی، دانشگاه علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

موضوع این مقاله مبنای قدرت سیاسی است. در هر جامعه‌ای قدرت سیاسی امری تاسیسی در حوزۀ مدنی آن است و بی‌تردید نیازمند یک مبناست.  پرسش اصلی این پژوهش این است که مبنای قدرت سیاسی در فقه امامیه و اندیشه سیاسی امام خمینی چیست و چه شاخص­ها و معیارهایی دارد. این پژوهش در ابتدا مبنای قدرت سیاسی را با مورد مطالعه و بررسی قرار داده است. سپس این مفهوم را در ادبیات نظری فقه امامیه دنبال کرده است. در ادامه، با بررسی دستگاه تئوریک اندیشۀ سیاسی امام خمینی نشان داده است که این مفهومِ پایه و مرکزی چه منزلتی در گفتمان سیاسی ایشان داشته است. سپس با برساختن چند شاخص و معیار، این دو دستگاه فکری را با یکدیگر مقایسه و همسنجی کرده است. این پژوهش به این نتایج رسیده است که قدرت سیاسی در اندیشۀ امام خمینی یک مبنای دوگانه و ترکیبی دارد که در آن نه تنها عناصری از حاکمیت الهی وجود دارد بلکه مولفه‌های نظریاتِ پایین به بالای قدرت نیز در آن حاضر است. از سویی دیگر، این مبنای دوگانه و ترکیبی توانسته است در عین حفظ سنت و پایبندی به ارکان فقاهت سنتی اقتضائات جهان مدرن را پاسخگو باشد. روش پژوهش مقایسه‌ای بوده و شیوۀ جمع آوری داده‌ها اسنادی و کتابخانه‌ای است.