بررسی مقایسه‌ای تاثیر کلانشهر تهران بر حاشیه‌ای شدن حومه‌ها (مورد مطالعه: شهرهای شهریار و لواسان)

نویسندگان

1 گروه برنامه ریزی اجتماعی ، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران

2 کارشناسی ارشد گروه برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ایی، دانشگاه علامه طباطبایی

doi
10.22059/jrd.2018.68407
چکیده

با رشد شهرها، نواحی پیرامونی در سایۀ نفوذ کلانشهرها دستخوش تحولات اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی می‌شوند. در نواحی پیرامون کلانشهرها متناسب با چگونگی شرایط محیط طبیعی و نظام اجتماعی- اقتصادی کل شهر و پیرامون، اشکال متفاوتی از سازمان فضایی به وجود می‌آید. هدف پژوهش حاضر بررسی مقایسه‌ای میزان حاشیه‌ای شدن شهرهای لواسان و شهریار به عنوان حومه‌های متأثر از کلانشهر تهران است. مطابق رویکرد عملکردهای شهری در توسعۀ روستایی UFRD سکونتگاه‌ها با ابعاد و ویژگی‌های عملکردی متفاوت نقش مهمی در توسعۀ روستایی و منطقه‌ای دارند، اما در اغلب کشورهای در حال توسعه، نظام سکونتگاهی به اندازه کافی شکل نگرفته و یکپارچه نیست تا این مراکز بتوانند عملکردهای خود را به‌طور ویژه و کارآمد انجام دهند. در این پژوهش برای بررسی میزان حاشیه‌ای شدن از شاخص‌های اجتماعی، اقتصادی و از شاخص‌های کیفیت زندگی به منظور مقایسه و دستیابی به سطح زندگی در شهرهای مورد مطالعه استفاده شده است. رویکرد پژوهش توصیفی– تحلیلی و از روش پیمایشی استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد شهرهای لواسان و شهریار به لحاظ ابعاد اقتصادی و اجتماعی به کلانشهر تهران وابسته‌اند، به گونه‌ای که این دو شهر در مقابل تهران نقش و کارکرد خوابگاهی دارند. در حالی که میانگین کیفیت زندگی و کیفیت بعد اقتصادی و اجتماعی در شهر لواسان نسبت به شهریار بهتر ارزیابی شده، میانگین کیفیت بعد کالبدی در شهریار بهتر از لواسان است.