بازخوانی نصوص و ادلهی تجویز کیفر اعدام در جرم شرب خمر در فقه مذاهب خمسه
نویسندگان
1 دانشیار گروه فقه و حقوق شافعی دانشگاه کردستان
doi
10.22059/jjfil.2022.327741.669206چکیده
شرب خمر گناهی کبیره است که جمهور فقها مجازات آن را از حدود دانستهاند. در برخی مذاهب کیفر شرب خمر چهل ضربه شلاق اعلام شده و در باقی مذاهب هشتاد ضربه را کیفر آن میدانند. سوال این پژوهش، مجازات جرم شرب خمر در صورت تکرار آن، بعد از اثبات و اجرای این کیفر است. در پاسخ گروهی قائل به اعدام چنین شخصی شده و برخی دیگر مجازات سالب حیات را برای او در نظر نگرفتهاند. از میان گروه اول، برخی اعدام را برای تکرار جرم در بار سوم و بعضی برای بار چهارم و عدهای برای بار پنجم تجویز کردهاند. برخی از قائلان به اعدام در بار چهارم این مجازات را حد دانسته و برخی دیگر آن را از باب تعزیر عنوان میکنند. نافیان اعدام هم دو دسته هستند؛ گروهی وجود چنین مجازاتی را از اساس نفی کردهاند، اما گروه دوم بر این باورند که چنین کیفری در ابتدا وجود داشته، اما بعداً با دلیلی دیگر که آن هم محل نزاعشان میباشد، منسوخ شده است. هر کدام از این اقوال مستند به ادلهای شده است. در نهایت، با نظر داشت توصیهی اکید شرع به مراقبت و لزوم احتیاط در مسألهی جان و حیات مسلمین در آیات و روایات متعدد، و نیز با توجه به اصل کیفرزدایی به جای کیفرزایی و لزوم ارائه تفسیری مضیق در امور کیفری، ترجیح پژوهش عدم تجویز اعدام در جرم مورد بحث تحت هر عنوان و بابی است.