فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حرمت ربا از دیدگـاه فقیهان امامیه، امری مسلّم است و عقـل به قباحت آن معترف می ­باشد. قبح عقلی ربا اقتضا می­ کند که حکم به حرمت ربا در غیر از موارد مستثنا شده با دلیل قطعی، قابل تخصیص نباشد و ربا تحت هر شرایطی، قبـیح و حرام باشد. با وجود حرمت شرعی و قبح عقلی و مفاسد اجتماعی ناظر بر امر ربا، عده­ای از فقها راه­‌هایی برای تخلّص از ربا بیان کرده و به مشروعیت آن حکم داده ­اند. در این میان، امام خمینی(ره) از معدود فقیهانی است که با ورود به مسأله و بازنگری در ادلّه، به حرمت آن در تمام مورادی که ماهیت ربا محفوظ بماند، فتوا داده­ اند و به هیچ ­یک از حیله­ ها و چاره جوئی­ های فقها برای فرار از ربا اعتنا نکرده­ اند. ایشان با بررسی دلالت اخبار، روایات را ناظر بر ربای حکمی دانسته ­اند (نه ربای واقعی). بر این اساس، راه­های تخلص از ربا نمی­ توانند به عنوان قاعده کلی برای تخصیص حرمت ربا به کار روند.