واکاوی مبانی مشروعیت اقتدار نخبگان سنتی روستایی در راهبری توسعۀ اجتماع محلی (مورد مطالعه: اجتماعات روستایی شهرستان سردشت)
نویسندگان
1 دکتری جامعهشناسی توسعه اجتماعی روستایی
2 دانشیار گروه مطالعات توسعه اجتماعی دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jrd.1396.67450چکیده
نخبگان سنتی روستایی در مناطق کردنشین از جمله ظرفیتهای اجتماع محلیاند که با توجه به دارا بودن دانش بومی و اقتدار در ادارۀ امور، در راهبری اقدامات توسعهای نظیر بسترسازی، برنامهریزی، توجیه و متقاعدسازی، کسب موافقت و جلب مشارکت، نقش دارند. در این پژوهش با تأکید بر این تجارب در روستاهای شهرستان سردشت، منشأ مشروعیت اقتدار آنها در راهبری اقدامات توسعهای در پرتو رویکرد نظری اقتدار وبر و توسعۀ محلی و با تکیه بر روششناسی کیفی در گردآوری و تحلیل دادهها واکاوی شده است. بر اساس یافتهها، روحانیون به عنوان نخبگان سنتی با داشتن شخصیتی مردمدار و معنوی، از مشروعیت کاریزماتیک برخوردارند. ضمن آنکه پشتوانۀ دینی، مبنایی برای مشروعیت ارزشی آنها فراهم کرده و باعث شده در طول تاریخ اجتماع محلی، از مرجعیت برخوردار باشند و به عبارتی دیگر مشروعیت سنتی در اقتدار داشته باشند. ریشسفیدان نیز با توجه به سنت تبعیت از بزرگان در اجتماع محلی، مشروعیت سنتی دارند. نتایج بیانگر وجود ترکیبی از مشروعیت نخبگان سنتی است که ریشه در نظام دینی و فرهنگی حاکم بر اجتماع دارد. قانون در اجتماع محلی مبنایی برای مشروعیت محسوب نمیشود. اتکای شوراهای اسلامی و دهیاران در مدیریت جدید توسعۀ روستایی، به مشروعیت ناشی از سنتهای اجتماع محلی میتواند آنها را در راهبری توسعه تقویت کند و به اقتدار آنها در راهبری امور که در وضعیت ضعیفی قرار دارد بینجامد.
