چالش‌های فرامنطقه ‌ای نفوذ جمهوری اسلامی ایران در غرب آسیا (1384-1400)

نویسندگان

1 استادیار گروه روابط بین الملل، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی ، ایران.(نویسنده مسئول)

2 دانشجوی دکتری روابط بین الملل، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران

3 استادیارگروه علوم سیاسی- روابط بین الملل و مطالعات منطقه‌ای، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،ایران

doi
چکیده

ارتقای قدرت منطقه‌ای ج. ا.ایران که در یکی از مناطق راهبردی ژئوپلیتیکی جهان قرار گرفته، امری لازم و ضروری می‌باشد تا زمینه تحقق هدف‌های عالی نظام و انقلاب اسلامی فراهم گردد .این در حالی است که مطابق نظریه هژمونی، قدرت‌های فرامنطقه‌ای بیش از هر زمان دیگری منافعشان حول منطقه راهبردی  خاورمیانه می‌چرخد و در تلاش‌اند تا موازنه را حفظ  و از بروز هر گونه قدرت طلبی منطقه‌ای  جلوگیری کنند‌. سوال اصلی مقاله این است : چگونه حضور قدرت‌های جهانی در خاورمیانه موجب روند کاهش قدرت منطقه‌ای ایران شده و آن را با چالش مواجه ساخته است؟ فرضیه پژوهش این است که قدرت‌های بزرگ همچون آمریکا ، چین و اروپا هر کدام با ابزارهای خاص خود درصدد هژمونی در خاورمیانه می‌باشند و از این طریق به کاهش قدرت منطقه‌ای ایران را باعث می‌شوند. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که آمریکا  و اروپا از طریق ائتلاف‌ها و پیمان‌های مختلف نظامی و سیاسی-اقتصادی با کشورهای منطقه، چین با پیوندهای اقتصادی گسترده و ائتلاف‌های امنیتی محدود و... باعث محدودیت در کنش‌ورزی منطقه‌ای ایران شده‌اند.  روش تحقیق در این پژوهش کیفی از نوع توصیفی-تحلیلی است و به روش فیش برداری از منابع کتابخانه ای گردآوری شده اند.