طهارت ‌شرعی مواد خارج‌شده از استوما

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

2 دانشجوی دکتری فقه‌ و مبانی حقوق ‌اسلامی، گروه حقوق، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران؛

doi
10.22059/jjfil.2021.320139.669134
چکیده

استوما دهانه‌ای برای دفع زوائد از بدن بوده و برای بیمارانی استفاده می‌شود که به دلیل برخی بیماری‌­ها، روده یا مقعدشان از چرخه دفع، خارج شده است. از مهم‌ترین مسائل فقهی در این‌مورد، طهارت یا نجاست مواد خارج‌شده از استوما (استومی، ایلئوستومی ‌یا ...) است؛ باعنایت به ‌مستحدث و مبتلابه بودن این مسأله در جامعه امروز و فقدان تحقیقی مستقل و اجتهادی در این‌مورد، ضرورت بحث از آن روشن می‌شود. نوشتارحاضر، با روش تحلیلی‌توصیفی، ضمن تبیین ‌موضوع، باتحلیل مبانی ‌فقهی، دوسوی مسأله را به بحث نشسته و از ‌رهگذر تبیین و تحلیل جوانب‌ مختلف آن، نتیجه‌گیری کرده، با نقد اصولی استناد به آیات، روایات و دیگر ادله قول به نجاست، تطبیق موضوع با مسأله تعارض اصل و ظاهر، بررسی اصول عملی در مسئله، ازجمله أصالة الطهارة و به اقتضای توقیفی دانستن مفهوم نجاست شرعی، وابسته بودن مفهوم عرفیِ غائط به خروج مواد از موضع معمول و معتاد و تحلیل داوری‌ عرف، قول به طهارت، مدلّل می‌شود؛ هم‌چنین به استناد قاعده نفی عسر وحرج، به عنوان مستند حکم ظاهری نیز احکام طهارت را بار می‌کنیم. اگرچه، ترجیح و لزوم رعایت نظافت و بهداشت نیز به حکم شرع و فطرت، روشن است.