اعتبارسنجی سند و متن روایات معراجیه در تفسیر مأثور نورالثقلین

نویسندگان

1 دانش آموخته مقطع دکتری، رشته علوم قرآن و حدیث، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران

2 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، مرکز آموزش عالی اقلید، اقلید، ایران

doi
10.22052/hadith.2023.253210.1364
چکیده

معراج پیامبر2 از مباحث مهمی است که در منابع دینی به‌ویژه تفاسیر روایی به آن پرداخته شده است. یکی از این تفاسیر که در آن میزان قابل توجهی روایت دراین‌باره آمده که گاه هم متفاوت‌اند، تفسیر نورالثقلین است. تفاوت این روایات منجر به ایجاد دیدگاه‌ها و درنتیجه، ابهام و سؤالات گوناگون در مورد معراج شده است. لذا این پژوهش با به‌کارگیری روش کتابخانه‌ای، تحلیل و بررسی داده‌ها، ضمن ارزیابی سند، متن و خاستگاه روایات معراجیه، به تعیین رویکرد مفسر دراین‌باره پرداخته و با توجه به محورهای مطرح‌شده در این روایات، به این نتیجه دست یافته است که حویزی در ارتباط با رؤیت خداوند، کیفیت معراج و وجوب نمازهای یومیه، روایاتی را گزینش کرده که غالباً یکدست بوده و به‌لحاظ سندی و متنی مورد تأییدند. درعین‌حال در ارتباط با تعداد دفعات معراج دو دسته روایت ذکر کرده که با در نظر گرفتن معیارهایی، روایات دال بر دومرتبه بودن معراج، ترجیح دارند. این درحالی است که روایات منقول از وی دربارۀ تعداد نمازهای یومیه به‌لحاظ سندی و متنی قابل مناقشه و محل نقد هستند. دستۀ دیگر از روایاتی که وی در قالب مباحث معراج آورده، مربوط به معرفی حضرت علیt به‌عنوان جانشین پیامبر2 است. اگرچه این روایات سند کاملاً موثقی ندارند، به‌لحاظ متن معتبرند.